Đặng Duy Hưng
Đứa cháu con của người bạn thân tên Luke từ San Diego đi công tác về vùng Vịnh thường ghé thăm Hùng. Ngày xưa anh làm công nhân trong tiệm bánh ngọt của gia đình ông bà nội của Luke, và sau 3 năm gần gũi, hợp với Tuấn — ba của Luke — nên anh trở thành như người thân trong gia đình.Trong lúc chờ Luke tắm rửa, Hùng xuống bếp luộc bún khô, sà lách, rau thơm và thịt heo ba chỉ, dọn ra bàn mời thằng bé món bún mắm. Nó lên tiếng khen:
“Chú giỏi quá! Thế giới hôm nay ai muốn ăn gì cũng gọi Uber! Cháu chắc cả đời không bao giờ biết nấu vài món ngon cho vợ con.”
Hùng cười:
“Vợ bận đi làm thì đàn ông tụi mình nên xắn tay áo vào bếp vài phút thôi.”
Nó hỏi:
“Chú học nấu ăn từ thím hả?”
Hùng lắc đầu:
“Đời độc thân tỵ nạn dạy chú phải tự lo cho bản thân mình. Món này chú học từ một kỷ niệm dù muốn quên cũng không được.”
Nó giỡn:
“Chú chắc lúc tuổi như cháu nhiều cô mê mệt, ghen tuông đánh lộn giành chú cho riêng mình!”
Hùng lắc đầu, giải thích:
“Cháu có tin không? Chú ngày xưa yêu đương trầy da tróc vảy, muốn tìm cô gái Việt Nam nhưng đến hơn 30 mới gặp thím. Chú học món này từ bà ngoại — mẹ của mẹ cháu đó!”
Luke ngạc nhiên:
“Vậy sao? Có lẽ ba mẹ ly hôn lúc cháu 6 tuổi nên chưa bao giờ được mẹ hay bà ngoại nấu cho ăn món này.”
Ngồi uống bia, Hùng kể lại chuyện ngày xưa, những kỷ niệm vui buồn thuở chân ướt chân ráo đến định cư xứ này.
Thời gian ấy, bên này trai Việt Nam thừa, gái thiếu nên giới mày râu khó khăn tìm được người đồng hương nâng khăn sửa túi. Một lần Hùng được Tuấn mời đến nhà bạn gái chơi. Hương — tên cô ta — có gia đình tất cả qua Mỹ cùng “giai cấp 75” với Tuấn. Thời ấy, những người đến sau biến cố 4/75 đa số thuộc lớp có học, ăn trên ngồi trước trong chế độ VNCH, nên không xem “tầng lớp thuyền nhân” ra gì cả.
Hùng đến nhà, để ý ánh mắt vài người thân trong gia đình Hương tỏ vẻ xem thường bộ quần áo anh đang mặc là hiểu ngay. Tuy vậy, tính anh từ nhỏ thích học hỏi, hòa đồng, thân thiện nên vẫn lờ đi, quanh bàn tiệc cười vui. Ngay cả lúc đứng bên bếp khen người phục vụ, hỏi thăm mấy món ăn trên bàn tiệc cũng không tránh khỏi những đôi mắt nhìn đầy ác cảm.
Ba của Hương ngày trước là giáo sư ngoại ngữ nên không gặp trở ngại khi đến định cư. Tính ông hiền lành, cởi mở, dễ hòa nhập, nên luôn để vợ quyết định mọi việc trọng đại lẫn tài chính trong nhà. Ngược hẳn với chồng, bà vợ môi mỏng, nói chuyện ngọt ngào giống con gái Hương, luôn giữ kẽ với người chung quanh. Nét mặt bà khô khan, hơi khó chịu, nhưng đóng vai gia chủ nên cố gắng lịch sự với khách.
Ba Hương thì rất trọng khách, luôn xem mọi người như nhau. Hương không xem Hùng bằng nửa con mắt, luôn tìm cách gần gũi Tuấn, làm điệu, tạo sự say đắm.
Hai gia đình “môn đăng hộ đối” nên không lâu sau tổ chức đám cưới. Hùng nhận làm phụ rể dù không thích lắm, nhưng nể bạn nên phải đóng trọn vai. Nội phải đi mua bộ veston cho đúng, giống với phụ rể, cũng bay mất gần hai tuần lương. Dĩ nhiên, tình thân, anh thành thật nâng ly với Tuấn:
“Hùng chúc Tuấn và Hương trăm năm hạnh phúc. Chắc sau đám cưới của Tuấn, Hùng sẽ dọn lên San Francisco để nhận việc làm mới. Hy vọng lâu lâu rảnh sẽ ghé thăm nhé!”
Không ngờ gần 8 năm sau, Tuấn bay lên, kéo Hùng ra quán gần nhà tâm sự:
“Sau tuần trăng mật, tụi tôi tràn đầy hạnh phúc vì Hương có bầu và sinh ra thằng Luke. Nhưng khi 3 năm sau sinh bé Alice, mọi thứ đảo ngược dẫn đến vực thẳm sụp đổ.”
Hùng hỏi:
“Tại sao đến nỗi vậy?”
Tuấn giọng buồn:
“Hùng biết gia đình mình theo Công giáo nên Hương phải học đạo, rửa tội, cha đạo phát ân điển chủ trì đám cưới. Chuyện này không gặp trở ngại với Hương và gia đình.
Mọi thứ tưởng đâu vào đó cho đến khi bé Alice bị ung thư lúc lên 2 tuổi, mất sau 5 tháng dù tụi tôi cố gắng chữa trị. Hương bắt đầu khủng hoảng tâm lý, đặt ra nhiều câu hỏi không ai trả lời được.
Tại sao Đức Chúa Trời huyền diệu lại không chữa lành cho bé Alice? Nó mới 2 tuổi có tội tình gì? Tại sao? Tại sao?
Nếu Hùng nhìn thấy bé Alice rất dễ thương sau khi sinh, rồi dây nhợ truyền thuốc ngày rời khỏi thế gian, mới hiểu nỗi đau của người mẹ như Hương.
Tuy Tuấn và gia đình cố gắng nhẫn nhịn, tìm bác sĩ chạy chữa, nhưng sau 6 năm tụi mình chính thức chia tay, mỗi người mỗi ngả. Hương ra sống riêng với hy vọng thời gian sẽ giúp cô ấy ổn định tâm trí như xưa.”
Hùng hỏi Luke:
“Tình cảm của cháu với mẹ ra sao?”
Luke nhẹ nhàng:
“Cháu vừa ghé thăm mẹ tuần trước. Bà hơn 20 năm qua tuy sống một mình nhưng có việc làm ổn định. Từ nhỏ đến lớn, cháu gặp mẹ mỗi năm vài lần nhưng bà không bao giờ quên quà sinh nhật và Noel.”
Hùng hỏi tiếp:
“Nghe Tuấn nói cháu không còn thường xuyên đi nhà thờ. Đức tin vào Thiên Chúa của cháu bây giờ thế nào?”
Luke lắc đầu:
“Niềm tin của cháu về sự dạy dỗ điều hay lẽ phải, hướng thiện của Chúa Jesus vẫn như cũ. Nhưng cháu chỉ dựa vào đó để rèn luyện bản thân trở thành người tốt, có ích cho xã hội. Cháu không tin vào sự thần thánh hóa trong tôn giáo. Với cháu, ngài vẫn là đấ…”
Hùng hỏi:
“Còn chuyện tình cảm đôi lứa?”
Luke mỉm cười:
“Cháu quen một cô người Việt sinh ra ở đây, cha mẹ thờ cúng ông bà. Một lần cô ấy hỏi về bàn thờ Chúa trong nhà cháu. Cháu trả lời như cháu nói với chú — đức tin riêng, hướng thiện, tránh ác. Cháu không đòi hỏi cô ấy thay đổi tín ngưỡng nếu tụi cháu tiến xa hơn.”
Hùng nhìn Luke, trong lòng thấy hãnh diện:
“Trong thế giới đầy ác quỷ, nhiều người lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi, gây chia rẽ, tạo đường công danh… Luke đã nhận định đúng: chỉ cần hướng thiện, tâm tư sẽ an lành bình yên.”
Luke rót bia cho Hùng:
“Quan điểm sống của chú là sao? Cho cháu biết được không?”
Hùng thân mật:
“Ai dạy điều chân thiện chú đều học — như Chúa Jesus, Phật Thích Ca, hay lời hay ý đẹp từ sách truyện, phim ảnh. Đại khái chú nghiêng về Dalai Lama.
Tôn giáo của ông dạy rất giản đơn: không cần đền thờ, không cần triết học phức tạp. Trái tim và bộ óc chúng ta là đền thờ. Triết lý cuộc sống không ngoài sự tử tế và lòng vị tha.”
Luke giỡn:
“Chắc chú và cháu không có cơ hội lên thiên đường!”
Hùng đọc câu trích dẫn:
“Tôn giáo không có nhân loại chỉ là biểu diễn.
Tâm linh không có lòng tốt chỉ là ảo tưởng.
Niềm tin không có lòng trắc ẩn chỉ là tiếng ồn trống rỗng.
Cũng như nếu thiên đường chỉ đón chào những kẻ được rửa tội nhờ đóng góp tài chính hay gật đầu nghe rao giảng đức tin mù quáng, chú thà sống lây lất làm hồn ma trôi bất định.”
Đặng Duy Hưng