Nhã Duy
8-3-2026
Dầu thô tiếp tục tăng giá, ít nhất là 30% sau một tuần Mỹ – Do Thái tấn công Iran và giới phân tích cho rằng nó còn tiếp tục tăng giá.
Cho dù Mỹ và Do Thái tuyên bố đã phá hủy hàng ngàn mục tiêu tại Iran, trên thực tế, chẳng kiểm chứng được thông tin kiểu này và Iran vẫn đang kháng cự, duy trì các cuộc tấn công. Iran không thể và không cần chiến thắng quân sự. Họ chỉ cần kéo dài thời gian cầm cự để chính Mỹ phải đối diện với các tranh cãi và vấn nạn trong nước, buộc phải tự chấm dứt.
Không có cuộc chiến nào từng kết thúc chỉ với những cuộc pháo kích và oanh tạc. Mỹ từng ném bom san bằng Hà Nội để làm áp lực tại hội đàm Paris nhưng kết cuộc cũng phải ký hiệp định Paris, rút quân khỏi Việt nam. Nga từng ngỡ sẽ đánh bại một Ukraine nhỏ bé chớp nhoáng, nhưng cuộc chiến này đã kéo sang năm thứ năm.
Mỗi cuộc chiến đều khác nhau vào thời điểm lịch sử, bối cảnh chính trị và địa chính trị nhưng các xung đột vũ trang không phải là giải pháp chính trị cho chính sách đối ngoại. Đó là bài học lịch sử.
Một số người dễ dàng cho rằng việc chỉ trích cuộc tấn công vào Iran đồng nghĩa với sự bênh vực cho một thể chế thần quyền Hồi giáo độc tài, nhưng cục diện thế giới không đơn giản như vậy.
Bởi tốt hay xấu, dân chủ hay độc tài, mỗi quốc gia đều có thể chế và chính sách cai trị khác nhau. Chính người dân quốc gia đó mới có thẩm quyền lẫn trách nhiệm thay đổi. Sự can thiệp từ nước ngoài chỉ là yếu tố nhất thời, tạm bợ và vi phạm công ước quốc tế.
Can thiệp bằng chiến tranh lại càng không. Bởi chiến tranh không tránh khỏi tổn thất sinh mạng, tổn phí chiến tranh, sự bất ổn khu vực và ảnh hưởng cả toàn cầu. Ảnh hưởng đến các quốc gia dự phần, đến mỗi cá nhân và gia đình họ, cách này hay cách khác, nếu không trực tiếp.
Donald Trump cho biết ông ta không quan tâm Iran có một tân giáo chủ thế nào hay Iran có dân chủ hay không, miễn giới lãnh đạo này đối xử Mỹ và Do Thái tốt hơn. Vậy cuối cùng, lý do và mục đích của cuộc chiến này là gì?
Ai đó từng bảo, “nghệ thuật tối thượng của chiến tranh là khuất phục được kẻ thù mà không cần phải chiến đấu”. Muốn làm được điều này cần một cấp lãnh đạo mưu lược, một chính sách ngoại giao khôn ngoan, chứ không phải những cuộc sát chiến giang hồ.