Tác giả: Oleh Cheslavskyi
Hnb Trần biên dịch
9-2-2026
Dấu vết Atlas: Cơ quan an ninh Liên bang (FSB) đã tự phá hoại chiến dịch của chính mình như thế nào
Trong các bài viết trước, chúng tôi đã chỉ ra rằng vụ ám sát hụt Phó Tổng Giám Đốc GRU Vladimir Alekseev, việc cách chức Sergei Ivanov và “tai nạn” của Alexander Volosov đều nằm trong một logic duy nhất về việc thanh lọc nội bộ trước khi rút khỏi chiến tranh.
Giờ đây, dữ liệu đã xuất hiện cho phép chúng tôi phân tích cơ chế của chính cái chiến dịch này — và hiểu tại sao “dấu vết Ukraine” đang sụp đổ trước mắt chúng ta.
Bộ ba: Thợ máy, chuyên gia và hàng xóm
FSB đã thông báo về việc bắt giữ hai nghi phạm và nêu tên một người khác là đối tượng tình nghi.
Người đầu tiên là 𝐋𝐮𝐛𝐨𝐦𝐲𝐫 𝐊𝐨𝐫𝐛𝐚, 66 tuổi, quê ở Ternopil (Ukraine), mang quốc tịch Nga. Nghề nghiệp là 𝑡ℎ𝑜̛̣ 𝑚𝑎́𝑦. Sống ở Moscow từ những năm 1990, hẹn hò với 𝐀𝐧𝐧𝐚 𝐌𝐨𝐫𝐨𝐳𝐨𝐯𝐚, người Moscow, cố gắng kinh doanh nhưng không thành công, công ty bị giải thể năm 2010. Trở về Ternopil, kết hôn. Cuối năm 2025, ông ta xuất hiện trở lại ở Moscow, sống cùng Morozova trên đường cao tốc Mozhayskoye. Hiện bà ta đang bị thẩm vấn – có thể bà ta đã cung cấp nhà ở và chiếc Mercedes cũ của mình cho Korba.
Người thứ hai là 𝐕𝐢𝐤𝐭𝐨𝐫 𝐕𝐚𝐬𝐢𝐧, 66 tuổi. FSB coi ông ta là “đồng phạm tiềm năng”. Theo VChK-OGPU, nơi làm việc cuối cùng của ông ta là GBU Zhilishchnik thuộc quận Shchukino, cùng quận nơi xảy ra vụ ám sát hụt.
Người thứ ba là 𝐙𝐢𝐧𝐚𝐢𝐝𝐚 𝐒𝐞𝐫𝐞𝐛𝐫𝐲𝐭𝐬к𝐚𝐲𝐚, cư trú tại tòa nhà trên đường cao tốc Volokolamsk, nơi Alekseev bị bắn. Vốn đến từ làng Khoroshe thuộc vùng Luhansk (Ukraine). Tháng 7 năm 2025, bà ta bán một căn nhà ở làng quê mình thông qua Rosreestr. Trong các nhóm chat Telegram về xây dựng nhà cửa, bà ta tích cực thảo luận về các vấn đề ra vào tòa nhà, mã chuông cửa và hoạt động bảo vệ. Ngày 3 tháng 2 – ba ngày trước vụ ám sát – bà ta hỏi hàng xóm cách xác minh mã chuông cửa.
Thoạt nhìn – một nhóm người ngẫu nhiên. Một thợ máy từ Ternopil, một nhân viên dịch vụ nhà ở, một người hàng xóm từ vùng Luhansk. Một bức tranh hoàn hảo cho câu chuyện “dấu vết Ukraine”: Hai người khả nghi có nguồn gốc Ukraine, một người đến từ tỉnh Luhansk bị chiếm đóng.
Nhưng Christo Grozev [*] đã phá vỡ cấu trúc này bằng một sự thật.
NTC Atlas: Công ty của FSB trong sơ yếu lý lịch của “đồng phạm”
Christo Grozev đã xác định rằng 𝐕𝐢𝐤𝐭𝐨𝐫 𝐕𝐚𝐬𝐢𝐧 không phải là nhân viên của Zhilishchnik. Hay nói đúng hơn, không chỉ vậy. Ít nhất cho đến tháng 8 năm 2025, Vasin làm chuyên gia trưởng tại 𝑁𝑇𝐶 𝐴𝑡𝑙𝑎𝑠 – một trung tâm khoa học kỹ thuật do FSB thành lập và được chuyển giao cho Rostec vào năm 2017. Atlas chuyên phát triển các hệ thống giám sát và theo dõi. Đây không phải là một công ty trừu tượng – mà là một cấu trúc sản xuất thiết bị phục vụ công tác tình báo.
Sơ yếu lý lịch năm 2014 của Vasin cho thấy ông tốt nghiệp học viện thông tin liên lạc của một đơn vị quân đội. Ông tự mô tả mình là “bậc thầy về quân sự”, “trưởng trạm thông tin liên lạc vệ tinh” và “sĩ quan cấp cao – tham mưu trưởng trung đoàn”. Trong sơ yếu lý lịch trên HeadHunter, được cập nhật một tuần trước vụ ám sát, Vasin liệt kê các năng lực của mình: “Tổ chức chế độ bí mật, bảo vệ bí mật nhà nước, xây dựng và vận hành các tổ hợp thông tin liên lạc quân sự”.
Đây là một sĩ quan thông tin liên lạc quân sự và chuyên gia giám sát chuyên nghiệp, toàn bộ cuộc đời ông gắn liền với các cơ quan tình báo. Không phải là một “đồng phạm tiềm năng” và cũng không phải là một nhân viên văn phòng. Và theo RBC, chính ông là người đã cung cấp cho Korba khẩu súng lục Makarov.
Mối liên hệ 10 năm
Các giao dịch tài chính giữa Lubomyr Korba và Viktor Vasin đã được ghi nhận từ năm 2016. Chuyển tiền từ Vasin cho Korba — ngày 24 tháng 1 năm 2016 là 3.000 và ngày 4 tháng 7 năm 2016 là 1.500. Trong cả hai trường hợp, Korba được ghi là người nhận, Vasin là người liên quan.
Mười năm liên hệ giữa một thợ máy từ Ternopil và một chuyên gia giám sát từ Atlas của FSB. Đây không phải là sự quen biết tình cờ. Đây là một mối liên hệ mang tính nghiệp vụ được kích hoạt khi thời cơ đến.
Vào cuối năm 2025, Korba “bất ngờ” nối lại quan hệ với bạn gái cũ Anna Morozova và đến Moscow. Câu chuyện thật hoàn hảo: Một người đàn ông trở lại với người phụ nữ mà anh ta từng làm tan nát trái tim . Morozova sống một mình hơn mười năm, không liên lạc với người thân do tranh chấp tài sản. Nơi trú ẩn lý tưởng — một người mà không ai đến thăm và không báo cáo cho ai.
Serebrytsкaya: Tai mắt trong tòa nhà
Zinaida Serebrytsкaya là cư dân của tòa nhà nơi xảy ra vụ ám sát bất thành. Vai trò của bà trong kế hoạch này rất rõ ràng qua các cuộc trò chuyện trong tòa nhà. Bà đã thu thập một cách có hệ thống các thông tin quan trọng cho chiến dịch: Mã liên lạc nội bộ, lịch trực gác, quy trình ra vào tòa nhà. Câu hỏi của bà 3 ngày trước vụ ám sát bất thành — làm thế nào để xác minh mã liên lạc nội bộ — không phải là sự tò mò thông thường. Đó là bước xác minh cuối cùng trước khi chiến dịch diễn ra.
Một người phụ nữ đến từ vùng Luhansk, người vào mùa hè năm 2025 đã bán bất động sản ở vùng lãnh thổ bị chiếm đóng thông qua Rosreestr. Yếu tố thứ hai hoàn hảo của “dấu vết Ukraine”: Korba từ Ternopil, Serebrytsкaya từ Luhansk. Địa lý của nghi phạm đã tạo hình cho câu chuyện cần thiết.
Giải phẫu cho một kế hoạch chuẩn bị
Toàn bộ chiến dịch giờ đây giống như một kế hoạch kinh điển của FSB sử dụng các điệp viên dưới vỏ bọc giả.
- Bước một — Xây dựng trước một mạng lưới với lý lịch “chính xác”.
Korba — gốc gác Ukraine, Serebrytsкaya — vùng Luhansk. Cả hai đều là công dân Nga, cả hai đều sống ở Moscow đủ lâu để có vỏ bọc bình thường. Vasin — người liên lạc và hỗ trợ kỹ thuật, một người biết cách tổ chức giám sát, cung cấp vũ khí, tính toán lộ trình.
- Bước hai — Kích hoạt mạng lưới.
Korba đến Moscow vào cuối năm 2025 với lý do trở về với bạn gái cũ. Serebrytsкaya xác minh các chi tiết cuối cùng thông qua các cuộc trò chuyện trong tòa nhà. Vasin chuyển giao khẩu súng lục.
- Bước ba — Thực hiện.
Một sát thủ mặc áo khoác dày, đội mũ và đeo mặt nạ bước vào tòa nhà bằng chìa khóa riêng của mình trong lúc đổi ca bảo vệ. Camera không ghi lại được khuôn mặt — không có cơ hội nhận dạng. Bắn một cách chuyên nghiệp. Thoát thân không gặp trở ngại.
- Bước bốn — Khai thác “dấu vết Ukraine”.
Lavrov ngay lập tức đổ lỗi cho Kyiv. Korba bị “giam giữ” ở Dubai, Vasin ở Moscow. Câu chuyện được tung ra thông qua FSB và các kênh thân chính phủ.
- Bước năm — Sai sót
FSB đã mắc một sai lầm điển hình của các cơ quan tình báo Nga sau vụ Salisbury: Họ không kiểm tra xem các điệp viên của chính họ có bị “lộ” hay không. Vasin với chứng chỉ FSB, học viện truyền thông quân sự và lý lịch về “chế độ bí mật và bảo vệ bí mật nhà nước” không phải là một nhân vật có thể bị coi là đồng phạm tầm thường. Christo Grozev đã tìm thấy anh ta chỉ trong vài giờ.
Một hòn đá đả hai chim
Vụ ám sát Alekseev nhằm giải quyết hai nhiệm vụ cùng một lúc.
Thứ nhất, loại bỏ vị tướng có khả năng khởi động lại guồng quay leo thang, người đã tạo ra Wagner, điều phối các hoạt động tự chủ và từ chối nghỉ hưu một cách danh dự.
Thứ hai, tạo ra cái cớ thông tin để gây áp lực lên Kyiv trong các cuộc đàm phán ở Abu Dhabi, cáo buộc Ukraine cố gắng phá hoại tiến trình hòa bình.
“Con chim” đầu tiên không thành công: Alekseev sống sót, được phẫu thuật, tỉnh lại và có thể nói chuyện.
“Con chim” thứ hai thì hoàn toàn thất bại. Vasin cùng Atlas đã vạch trần toàn bộ câu chuyện. Nếu khách hàng là Kyiv, tại sao một chuyên gia giám sát của cơ quan FSB, người có liên hệ với nghi phạm suốt mười năm, lại giúp đỡ kẻ bắn súng?
Câu trả lời nằm ngay trước mắt: Khách hàng không phải là Kyiv. Khách hàng chính là hệ thống đã đồng thời loại bỏ Ivanov khỏi Quỹ Đầu Tư RDIF, dàn dựng vụ “mất phanh” đối với Volosov, và bắn Alekseev trên cầu thang.
Điểm khác biệt duy nhất là lần này hệ thống đã quên kiểm tra lý lịch của chính đặc vụ của mình trên HeadHunter
______
Chú thích của người dịch: [*] 𝐂𝐡𝐫𝐢𝐬𝐭𝐨 𝐆𝐫𝐨𝐳𝐞𝐯 (tiếng Bulgaria: Христо Грозев, phiên âm Latinh: Hristo Grozev; sinh ngày 20 tháng 5 năm 1969) là một nhà báo điều tra và tác giả người Bulgaria.
Ông là trưởng bộ phận điều tra của 𝑇ℎ𝑒 𝐼𝑛𝑠𝑖𝑑𝑒𝑟 và từng là điều tra viên chính về Nga của 𝐵𝑒𝑙𝑙𝑖𝑛𝑔𝑐𝑎𝑡. Ông cũng viết bài cho Der Spiegel. Các cuộc điều tra của ông về danh tính các nghi phạm liên quan đến vụ đầu độc Sergei và Yulia Skripal năm 2018 đã mang về cho ông và nhóm của mình Giải Thưởng Báo Chí Châu Âu cho Báo Chí Điều Tra và sự thù địch của nhà nước Nga.
Có thể tham khảo chi tiết tweet trên X của Christo Grozev tại: https://x.com/christogrozev/status/2020431152910389467
Nguồn: Tiếng Dân