Đặng Duy Hưng
Có những câu chuyện nghe như đùa, giống như chuyến vượt biển của Phan năm nào.
Chiều thứ sáu hôm ấy, trên đường chở con gái đi học về, hai cha con ghé vào tiệm mì. Con gái vừa ăn vừa hỏi:
“Con chuẩn bị viết bài văn về một chuyện phiêu lưu có thật, vượt qua sự tưởng tượng. Cô giáo nói chuyện vượt biên của ba là đúng chủ đề nhất!”
Hùng bật cười:
“Chuyện xưa nhưng ba vẫn nhớ rõ lắm. Ba sẽ kể đầy đủ để con có tài liệu viết bài.”
Anh chậm rãi kể:
“Hồi đó, con không tin đâu, ba làm nghề phụ sửa máy tàu đánh cá, kiêm kéo lưới. Thời ấy ở Việt Nam khổ lắm: mất tự do, thiếu ăn thiếu mặc, mà không dám lên tiếng vì sợ tù tội. Nhiều người tìm mọi cách vượt thoát khỏi địa ngục trần gian. Nhưng nhà ba nghèo, không có vàng trả cho chủ tàu, nên dù muốn cũng đành nuốt lệ.”
Năm ấy, sau Tết, mùa cá chuồn trúng lớn. Một đêm làm việc mệt mỏi, đang ngủ mê, ba giật mình tỉnh dậy thấy cả người bị trói chặt. Tàu bị cướp để dùng vượt biên. Họ bắt ba đi theo vì sợ tàu hư máy giữa đường. Thế là ba thành người tỵ nạn bất đắc dĩ.
Con gái trợn mắt:
“Really! Thiệt không ba?”
Phan xoa đầu con:
“Ba có bao giờ nói dối con đâu. Chuyến vượt biên ấy đủ chuyện hỉ nộ ái ố. Tàu hư phải ghé đảo Hải Nam, sống gần một tháng đi xin ăn qua ngày chờ sửa máy. Sau đó lại thêm một năm nằm chờ ở Hong Kong để được bảo lãnh đi định cư nước thứ ba. Đó là kỷ niệm ba mang theo suốt đời.”
Con gái lặng người, chưa bao giờ tưởng tượng cha mình từng trải qua chông gai như thế.
“Vậy qua đây ba có đi gặp bác sĩ tâm lý không?”
Hùng lắc đầu:
“Lúc mới qua, lo kiếm việc để sống qua ngày ba bữa là mừng rồi. Tiền đâu mua bảo hiểm mà đòi bác sĩ tâm lý. Ba đã sống qua giai đoạn khốn khổ nhất sau ngày miền Nam giải phóng. Sống chịu đựng quen rồi, tự tin mình sẽ vượt qua.”
Con gái nhìn ba đầy tự hào:
“Con thật sự cảm phục ba nhất trên đời. Ngoài chuyện đó, còn chuyện nào ba không bao giờ quên không?”
Hùng mỉm cười:
“Chuyện ba gặp mẹ con. Nói ra con tưởng ba giỡn, nhưng thật 100%.”
Anh kể:
“Hôm ấy ba đến nhận một công việc tốt, lương đầy đủ. Mẹ con là người dẫn ba đi giới thiệu đồng nghiệp, máy móc, thời khóa biểu. Mẹ rất tận tình, nói năng giản dị, giúp ba khỏi bỡ ngỡ. Xong xuôi, ba thấy mẹ gom đồ trong phòng bỏ vào thùng mang ra ngoài. Hỏi mới biết ba được nhận vào để thay thế mẹ vì họ không muốn trả lương cao.
Ba vào phòng giám đốc, viết đơn từ chức ngay. Ba không bao giờ giành miếng ăn của người khác. Lúc rời công ty, thấy mẹ ngồi trong quán cà phê lau nước mắt. Ba bước vào xin lỗi, kể quyết định của mình.
Từ đó ba mẹ quen nhau, cùng giúp nhau kiếm việc. Hai năm sau cưới nhau, ba năm sau thì có con.”
Con gái lại trợn mắt, ngạc nhiên hơn nữa. Mới 14 tuổi, nó luôn gần gũi cha mẹ hiền lành, lắng nghe mọi lời dạy dỗ.
“Con từng nghe ba kể về ông Nguyễn Thái Học: Nếu không thành công hãy thành nhân. Lúc đó trong nhà băng ba chưa tới 300 đô, nhưng vẫn giữ cái bản thiện ông bà nội dạy: không giành giựt với người. Nào ngờ vì vậy mà gặp người trong mộng. Tuy mẹ và ba không cùng chủng tộc như ông bà nội mong, nhưng sống hạnh phúc hơn 15 năm đâu phải dễ.”
Con gái thắc mắc:
“Không biết đến bao giờ con mới có một ngày ghi đậm trong tâm tư suốt đời.”
“Rồi sẽ đến,” Hùng nói, “nhưng điều con đạt được từ lòng vị tha nhân ái sẽ đáng quý hơn.”
Tưởng chuyện đã trôi vào năm tháng, nhưng rồi một ngày đặc biệt đến khi con gái tốt nghiệp đại học và làm việc ở New York. Nhà Phan ở Boston, cách hơn ba giờ lái xe.
Một đêm cuối tháng 11, sau lễ Tạ Ơn, vợ chồng con gái có bốn vé mời dự nhạc giao hưởng nổi tiếng từ châu Âu, nên mời vợ chồng Phan đi cùng.
Phan hỏi:
“Ba nghe nói vé này khó mua lắm. Bạn con là ai mà giỏi vậy? Con biết cô Anastasia – nghệ sĩ chính tối nay – không?”
Con gái lắc đầu:
“Con không biết cô ấy. Nhưng sáng nay đến nhà hát, họ nói đây không chỉ là vé thật mà còn là vé danh dự.”
Phan cẩn thận:
“Ba nghe chuyện kẻ xấu dùng chiêu này để dụ mình ra khỏi nhà.”
Con gái cười:
“Vợ chồng con đâu có gì quý giá mà lo.”
Không ngờ tối đó trở thành ngày không bao giờ quên.
Khi màn mở ra, mấy chục nhạc công ngồi chờ nghệ sĩ piano – nhân vật chính. Cô gái xinh đẹp tên Anastasia bước ra, cúi đầu chào. Cả hội trường vỗ tay gần năm phút.
Cô nói:
“Sau nhiều năm lưu diễn châu Âu, hôm nay tôi mới có cơ hội biểu diễn ở Mỹ. Nhất là tại New York, nơi tôi được gặp ân nhân – cô Kimberly Nguyễn – người đã góp phần lớn vào kỹ năng của tôi hôm nay.”
Khán giả trố mắt. Vợ chồng Phan và con gái càng ngạc nhiên.
Cô kể:
“Ngày ấy gia đình tôi mới qua Mỹ tỵ nạn, nghèo lắm. Tôi mê âm nhạc nhưng không có tiền mua đàn. May mắn tôi có người bạn thân học lớp 4, ngày nào cũng đem hai phần đồ ăn trưa và dành dụm tiền mua cho tôi cái piano nhỏ. Sau đó gia đình tôi chuyển đi nhiều nơi nên mất liên lạc. Tôi nhớ bạn lắm, nên cố gắng luyện tập để đạt được như hôm nay. Buổi biểu diễn này tôi dành để cảm ơn người bạn thân nhất.”
Con gái đứng bật dậy, chạy đến ôm cô:
“Anna đó sao?”
Hóa ra Anastasia chính là Anna – bạn thân lớp 4 của con gái. Ngày xưa, con hay xin mẹ gói hai phần ăn trưa để giúp bạn đỡ đói. Rồi một ngày buồn bã nói:
“Gia đình bạn dọn đi xa rồi.”
Không ngờ hôm nay, câu chuyện năm xưa trở thành một kỷ niệm để đời.
Đặng Duy Hưng