Nguyễn Ngọc Như Quỳnh

30-6-2026

VnExpress phản bác thông điệp “China’s automotive export boom” của chính quyền Tô Châu bằng lời giải thích về lô xe VinFast?

Một video do kênh chính thức “This is Suzhou” của chính quyền thành phố Tô Châu đăng tải ngày 25/6 đã thu hút sự chú ý khi giới thiệu thành tích của cảng Taicang (Thái Thương): “Taicang Port… exporting 507,000 vehicles…”; “This is what China’s automotive export boom looks like in action.”

Điều gây tranh cãi là trong đoạn video minh họa nổi bật lại xuất hiện hàng nghìn chiếc xe VinFast mang màu sơn đặc trưng của Green SM.

Sau đó, VnExpress dẫn một “nguồn tin” cho biết, đây thực chất là lô xe được sản xuất tại Hải Phòng, chỉ trung chuyển qua cảng Taicang trước khi tiếp tục hành trình sang châu Âu.

Nếu lời giải thích này là chính xác thì có hai điểm cần được làm rõ.

Thứ nhất: Nếu xe xuất khẩu từ Việt Nam thì vì sao lại xuất hiện trong video ca ngợi “China’s automotive export boom”?

Nếu đây là xe có xuất xứ Việt Nam, chỉ trung chuyển tại Taicang, thì việc sử dụng hình ảnh hàng nghìn chiếc VinFast để minh họa cho “sự bùng nổ xuất khẩu ô tô của Trung Quốc” ít nhất cũng có thể khiến người xem hiểu lầm về nguồn gốc của lô xe.

Đến nay chưa thấy VinFast hay Green SM công khai phản hồi việc hình ảnh xe của mình xuất hiện trong video này.

Thứ hai: Hành trình tàu Grande Roma có khớp với lời giải thích của VnExpress?

Theo bài báo, lô xe, “được xếp lên tàu Grande Roma tại Hải Phòng từ ngày 7–9/6, đến Thái Thương ngày 13/6, sau đó chuyển sang tàu Grande Melbourne để đi châu Âu.”

Tuy nhiên, dữ liệu hải trình của tàu Grande Roma mà nhiều người đối chiếu hiện nay lại chưa cho thấy Grande Roma cập cảng Hải Phòng trong khoảng thời gian nói trên. Grande Roma đi từ Lomé (Togo) ngày (6/5) rồi ghé Thái Thương đúng 1 ngày (16-17/6) rồi đi tiếp sang Thượng Hải gần đó, không lưu lại cả tuần như báo đưa tin.

Nếu dữ liệu này là chính xác, cần có lời giải thích vì sao hành trình công khai của tàu lại khác với mô tả trong bài báo.

Khả năng đơn giản nhất có thể tồn tại: Không có lần bốc hàng nào tại Hải Phòng cả, vì lô xe VinFast được đưa đến điểm khác trước khi lên Grande Roma, tức là trung chuyển qua một cảng khác).

Điều gì có thể chấm dứt tranh cãi?

Thực ra câu trả lời rất đơn giản và không cần tranh luận trên mạng xã hội. Nếu đây đúng là lô xe xuất khẩu từ Việt Nam, VinFast hoặc Green SM hoàn toàn có thể công bố:

– Tờ khai hải quan xuất khẩu;

– Chứng nhận xuất xứ (C/O);

– Bill of Lading (vận đơn đường biển);

– Hoặc Cargo Manifest.

Những tài liệu này sẽ xác nhận: Xe được xuất từ đâu; lên tàu nào; ngày nào; cảng Thái Thương chỉ là điểm trung chuyển hay không. Khi đó, toàn bộ tranh cãi sẽ được giải quyết bằng chứng từ, thay vì bằng các “nguồn tin” hay suy đoán.

Điều khiến nhiều người đặt câu hỏi là, phản ứng của VinFast trước sự việc này khá mờ nhạt.

Nếu lời giải thích của VnExpress là đúng, thì đồng nghĩa với việc hình ảnh hàng nghìn chiếc xe VinFast sản xuất tại Việt Nam đã được sử dụng để minh họa cho thông điệp “China’s automotive export boom” của chính quyền Tô Châu là kiểu “nhận vơ”.

Vậy vì sao VinFast không yêu cầu phía phát hành video làm rõ để tránh gây hiểu nhầm về xuất xứ của lô xe? Do doanh nghiệp không muốn làm lớn câu chuyện, hay còn có những cân nhắc khác? Chứ làm gì có chuyện VinFast sản xuất ở Hải Phòng “made in Vietnam” rõ ràng, mà chính quyền thành phố Tô Châu, Trung Quốc lại nhận vơ là “là quả bom xuất khẩu của ngành ôtô Trung Quốc” dễ dàng như thế?!

Bà Phương Ngô đã đặt câu hỏi về nguồn gốc xuất xứ của lô xe, thì VinFast đã khởi kiện bà tại Canada. Trong khi đó, với một video của kênh chính thức thuộc chính quyền thành phố Tô Châu có thể khiến công chúng hiểu rằng, hàng ngàn xe VinFast là một phần của “China’s automotive export boom”, đến nay VinFast vẫn chưa có phản ứng công khai.

Cho đến khi các chứng từ xuất khẩu được công bố, tranh cãi này vẫn sẽ tiếp tục. Bởi nếu xe thực sự được sản xuất và xuất khẩu từ Việt Nam, thì việc chúng xuất hiện nổi bật trong một video ca ngợi “China’s automotive export boom” là điều hoàn toàn có cơ sở để công chúng nghi ngờ xe VinFast là “hồn Trung Hoa, da Nhật Vượng”.

Vì sao lô xe VinFast lại xuất hiện ở cảng Thái Thương, Trung Quốc?

Nguyễn Ngọc Như Quỳnh

30-6-2026

***

Thái Thương (Taicang) là một trong những cảng xuất khẩu xe hơi lớn nhất Trung Quốc, sở hữu bến RoRo (chuyên chở xe) lớn nhất lưu vực sông Trường Giang, công suất thiết kế hơn 1 triệu xe/năm.

Cảng này còn vận hành cơ chế hải quan “Hộ Thái Thông”, cho phép hàng hóa thông quan một lần tại Thái Thương rồi tự do luân chuyển sang cảng Dương Sơn (Thượng Hải) mà không cần làm thủ tục lại nhằm giúp tối ưu chi phí và thời gian cho hàng trung chuyển quốc tế.

Nói cách khác, xét thuần về logistics, đây là lựa chọn hợp lý cho bất kỳ lô xe nào cần gom hàng và chuyển sang tàu mẹ cỡ lớn để đi tiếp châu lục khác mà không cần thêm lý do nào.

Bên cạnh lợi thế về hạ tầng, Thái Thương còn nằm trong hệ sinh thái công nghiệp ô tô khu vực Thượng Hải, nơi đặt trụ sở của Shanghai Launch Design (上海龙创汽车设计有限公司), công ty chuyên cung cấp dịch vụ thiết kế và phát triển xe hơi theo mô hình “turnkey” (chìa khóa trao tay).

Shanghai Launch Design không hề che giấu mối quan hệ với VinFast. Trong nhiều năm, công ty này công khai VinFast là một trong những khách hàng tiêu biểu trên website, brochure xúc tiến thương mại, và đặc biệt là trong hồ sơ IPO. Theo bản cáo bạch IPO:

– Doanh thu từ VinFast giai đoạn 2021–2023 lần lượt đạt 72,59 triệu, 154 triệu và 277 triệu nhân dân tệ, tương ứng 13,49%, 20,28% và 34,15% tổng doanh thu.

– Từ năm 2022, VinFast trở thành khách hàng lớn nhất của công ty.

– Đến năm 2023, VinFast là khách hàng đóng góp hơn 50% lợi nhuận gộp của Shanghai Launch Design. Điều này cho thấy, VinFast giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của Launch, vượt xa một hợp đồng dịch vụ thông thường.

Điều đáng chú ý nhất không nằm ở doanh thu. Trong brochure quảng bá, Shanghai Launch không giới thiệu VF e34 đơn thuần là một dự án thiết kế. Họ đặt VinFast vào phần Milestones của công ty và mô tả: “Help Vietnam build a modern EV industry from scratch, realizing the dream of building national cars.” (Giúp Việt Nam xây dựng một ngành công nghiệp xe điện hiện đại từ điểm xuất phát là con số không, hiện thực hóa giấc mơ sản xuất ô tô quốc gia).

Một chi tiết khác trong tài liệu công ty: Trong giai đoạn phong tỏa COVID-19, chính quyền địa phương từng khẩn cấp điều phối “luồng xanh” để vận chuyển lô linh kiện của một khách hàng cốt lõi Đông Nam Á ra sân bay Bạch Vân (Quảng Châu), bảo đảm chuỗi cung ứng không gián đoạn. Tài liệu không nêu tên khách hàng trong đoạn này, nhưng các tài liệu khác của chính công ty cho thấy VinFast là khách hàng lớn nhất của họ cùng giai đoạn.

Với ngành công nghiệp xe hơi, việc thuê ngoài thiết kế hoặc phát triển một phần sản phẩm là điều bình thường. Tuy nhiên, các hãng có nền tảng công nghệ riêng thường thuê ngoài từng hạng mục cụ thể. Điều khiến trường hợp VinFast được chú ý là chính đối tác Trung Quốc lại quảng bá vai trò của mình ở mức “Complete Vehicle Full Process Turnkey Service” và tuyên bố đã giúp Việt Nam xây dựng ngành xe điện hiện đại “từ con số 0”.

Và cách Shanghai Launch công bố VinFast đóng góp hơn nửa lợi nhuận gộp của một nhà thiết kế, và họ chủ động dùng trường hợp VinFast làm cột mốc thương hiệu mở đầu, thay vì chỉ là một dòng trong danh sách khách hàng, cho thấy bức tranh nguồn gốc xuất xử của VinFast khá hoàn chỉnh.

Nếu VinFast khẳng định lô xe sản xuất tại Hải Phòng và chỉ quá cảnh tại Thái Thương trên đường tới châu Âu, cách minh bạch và dứt điểm nhất là công bố các chứng từ logistics cụ thể: Vận đơn (Bill of Lading), tờ khai hải quan, và chứng nhận xuất xứ (C/O).

Đây là những tài liệu duy nhất có thể xác nhận chắc chắn toàn bộ hành trình thực tế của lô hàng, thay vì để những người yêu VinFast, mua VinFast vì tinh thần yêu nước phải dựa vào suy luận từ dữ liệu AIS công khai hay các mối liên hệ doanh nghiệp gián tiếp.

Nguồn: Tiếng Dân