Nguyễn Quốc Khải
11-2-2026
Hành trình đến Virginia
Trong hơn 100 ngày vừa qua, người dân Mỹ đã chứng kiến một sự kiện vô cùng ý nghĩa, một sự kiện chỉ có một lần trong đời: Cuộc “Đi bộ vì Hòa Bình” của 19 nhà sư Phật giáo từ Trung tâm Hương Đạo Vipassana Bhavana (còn được gọi là Chùa Hương Đạo) ở Fort Worth, Texas, dẫn đầu là Hòa thượng Bhikkhu Paññākāra (Tuệ Nhân), 44 tuổi. Những vị sư này dự trù đi bộ 2,300 dặm đến Washington, D.C. trong 120 ngày. Họ theo truyền thống Phật giáo Theravada, đến từ các quốc gia khác nhau, bao gồm Thái Lan, Lào, Việt Nam, Ấn Độ, Pháp và Mỹ.
Một vị sư tên là Phra Ajarn Maha Dam Phommasan đến từ Snellville, Georgia gặp tai nạn xe hơi gần Dayton, Texas, mất một chân trái, nên phải bỏ cuộc. Đoàn du hành còn lại 18 vị sư. Các vị sư vừa thực hiện chặng đường cuối cùng đầy gian khổ qua miền Bắc Virginia để đến thủ đô Hoa Thịnh Đốn sáng 10/2, nhằm truyền bá hòa bình, sự tỉnh thức và lòng từ bi.
Các nhà sư Phật giáo đã từ North Carolina bước vào Virginia vào ngày 28 tháng 1 năm 2026. Họ vượt qua biên giới vào Brunswick County trong ngày thứ 95 của cuộc hành trình, đến khu vực Gasburg trước khi tiếp tục hành trình về phía thủ đô Richmond. Ngày 6-2-2026, các nhà sư đã dừng chân giữa trưa tại Hội thánh Unitarian Universalist ở Fredericksburg, Virginia. Sáng hôm sau, đoàn lữ hành đã đến Quantico và nghỉ trưa tại khách sạn Ramada và chiều tối đã lội bộ đến Woodbridge, rồi qua đêm tại khách sạn Hilton.
Qua sáng 8 tháng 2, các vị sư đã đến được Fort Belvoir, Fairfax County, nghỉ trưa tại chùa Hoa Nghiêm và chiều tối sẽ cư ngụ tại thành phố Alexandria. Lộ trình tiếp theo sẽ là Arlington vào ngày 9/2 và Washington, DC vào hai ngày 10 và 11. Ngày 12, đoàn lữ hành sẽ thăm viếng thủ đô Annapolis của Maryland trên đường trở về Texas bằng xe bus.
Nhiều người bất chấp cái lạnh thấu xương, xếp hàng dọc các con phố để chào đón phái đoàn các nhà sư. Hầu hết là người dân địa phương. Một số ít, như tôi, đã đi từ những nơi xa hơn. Trong khi nước Mỹ đang hỗn loạn nội bộ và người dân chán nản, cuộc tuần hành vì hòa bình đã mang lại một bầu không khí thanh bình, dù chỉ trong vài ngày.
Những bức ảnh trong những ngày qua, một lần nữa lại cho tôi thấy rằng người dân Mỹ nói chung, vui vẻ đón nhận Phật giáo. Họ thường có cái nhìn thiện cảm về Phật giáo, thường coi đó là một triết lý hòa bình, một lối sống, hoặc một hình thức thiền định hơn là một tôn giáo nghiêm ngặt. Mặc dù hơn 35% người Mỹ cho biết, họ biết rất ít hoặc không biết gì về Phật giáo, nhưng nó lại ít bị định kiến hơn so với các tôn giáo khác. Phật giáo thường được liên kết với chánh niệm, sức khỏe và tự lực.
Một số báo tiếng Anh đã đăng tải những bài mô tả Thiên Chúa giáo ủng hộ cuộc đi bộ vì hòa bình của các sư Phật giáo.
CBS News Atlanta (ngày 28-12-2025) loan tin, một cựu mục sư từ nhà thờ Grace Baptist ở Columbus, bang Georgia, đã đến để chia sẻ quan điểm Kitô giáo về hòa bình và bày tỏ sự tôn trọng đối với các nhà sư, đồng thời khẳng định niềm tin của ông rằng hòa bình cuối cùng sẽ đến từ Kitô giáo.
Times-Herald (ngày 29-12-2025) cho biết, các nhà sư đã nhận được sự ủng hộ từ các tín đồ Cơ Đốc giáo tại một nhà thờ Baptist ở LaGrange, Georgia, đồng thời lưu ý rằng, mặc dù có một số ít người chỉ trích, nhiều tín đồ Cơ Đốc giáo đã hoan nghênh thông điệp của các nhà sư.
The Columbian (ngày 7-2-2026) đưa tin rằng, mục sư Patrick Hitchman-Craig của một giáo đoàn Giám lý Thống nhất ở Opelika, bang Alabama, đã tiếp đón các nhà sư vào đêm Giáng sinh. Hitchman-Craig tuyên bố: “Bất cứ ai đang nỗ lực vì hòa bình trên thế giới một cách công khai và hy sinh đều đang đứng gần trái tim của Chúa Giê-su, bất kể họ có cùng truyền thống với chúng ta hay không”.
NBC Washington (ngày 9-2-2026): Mô tả đám đông, bao gồm cả người Kitô giáo, đến để nhận phước lành, với một số người tham dự rơi nước mắt vì thông điệp hòa bình.
Theo uớc tính của Pew Research Center, ở Hoa Kỳ có khoảng 3 đến 4 triệu người theo đạo Phật, chiếm khoảng 1% đến 1.2% tổng dân số. Mặc dù các ước tính khác nhau, dân số này đang tăng lên do nhập cư và, ở mức độ thấp hơn, do cải đạo. Số Phật tử tập trung nhiều nhất ở California và Hawaii.
Tại sao một số tín đồ Cơ Đốc giáo lại phản đối cuộc hành trình vì hòa bình?
Mặc dù nhận được sự ủng hộ rộng rãi, cuộc đi bộ vì Hòa Bình vẫn gặp phải sự chống đối của một số ít người theo đạo Cơ Đốc. Họ phản đối tất cả các cuộc tuần hành vì hòa bình do các tôn giáo khác tổ chức như cuộc đi bộ của các nhà sư Phật giáo hiện nay. Sự kiện này bắt nguồn từ những niềm tin thần học độc quyền, theo đó chỉ có giáo lý Cơ Đốc giáo mới mang lại hòa bình đích thực. Nhiều người biểu tình tin rằng, chỉ có Chúa Giê-su Ki-tô mới mang lại sự cứu rỗi, coi các truyền thống tâm linh khác là “con đường dẫn đến địa ngục”. Một số cá nhân mộ đạo đã chủ động đối đầu với những người đi bộ, sử dụng biểu ngữ và la hét để bày tỏ sự phản đối của họ.
Những người biểu tình ở Georgia (cụ thể là ở Good Hope và Monroe) đã sử dụng loa phóng thanh, la hét và giơ cao các tấm biển với những thông điệp như “Chúa Giê-su là câu trả lời cho vấn đề tội lỗi của bạn”. Những người biểu tình giơ cao các tấm biển và hô vang khẩu hiệu, cáo buộc các nhà sư “đang đi xuống địa ngục” và cổ vũ một “nền hòa bình giả tạo” không bắt nguồn từ Cơ Đốc giáo. Hòa bình đích thực chỉ đến từ Cơ đốc giáo. Vì vậy, một số người gọi cuộc hành trình này là “cuộc chiến chống lại đức tin”.
Những nhân chứng mô tả những người biểu tình là “đầy thù hận” và gây rối, cố gắng la hét át tiếng các nhà sư trong khi họ đang đi bộ trong im lặng. Một số báo cáo mô tả đây là một nỗ lực phối hợp để “áp đảo” các nhà sư bằng lời nói.
Mặc dù phần lớn phản ứng của công chúng đối với cuộc tuần hành là tích cực, nhưng những người biểu tình này lại coi sự hiện diện của các nhà sư Phật giáo là một mối đe dọa tôn giáo. Các nhà sư tiếp tục cuộc hành trình của mình, đáp lại bằng sự im lặng và trong một số trường hợp, bằng sự tiếp xúc nhẹ nhàng, bình tĩnh.
Các nhà quan sát ghi nhận rằng, khi đối mặt với sự phản đối, các nhà sư đã không tham gia, tiếp tục cuộc hành trình với thông điệp hòa bình, điều này đã khiến nhiều người trên mạng xã hội chỉ trích những người biểu tình là bảo thủ và tiêu cực.
Cuộc hành trình “Đi bộ vì hòa bình” đã thay đổi lộ trình ở Georgia vào đầu tháng 1/2026, chuyển hướng về phía đông đến Columbia, South Carolina, để tránh đối đầu với người biểu tình, giải quyết các thách thức về hậu cần và tránh địa hình đồi núi hiểm trở. Việc chuyển hướng này nhằm tránh các nhóm người dự trù tập hợp lực lượng để phá rối cuộc hành trình.
Một bài phân tích của Boing Boing, một trang web nổi tiếng tập trung vào văn hóa, công nghệ và nghệ thuật, dưới tựa đề “Những người biểu tình theo đạo Cơ Đốc hung hăng đã không thể làm lung lay các nhà sư Phật giáo trong cuộc Tuần Hành Vì Hòa Bình của họ” viết như sau: “Những người biểu tình hoàn toàn không hành động như Chúa Giê-su và thật đáng tiếc khi họ đã dành thời gian để gieo rắc quá nhiều sự thù hận trong khi đêm qua tình yêu thương nhiều hơn thù hận rất nhiều. Tình yêu thương và hòa bình đã chiến thắng! Họ chỉ toàn mang đến những năng lượng tiêu cực và các nhà sư đã chống lại điều đó bằng những năng lượng tích cực và hòa bình. Đó là một minh chứng tốt đẹp cho việc giữ gìn sự bình yên nội tâm”.
“Tóm lại, mọi tôn giáo lớn, Kitô giáo, Do Thái giáo, Hồi giáo, Phật giáo, Ấn Độ giáo, đều hướng đến việc mở rộng nhận thức của tín đồ, giúp họ hiểu được những bí ẩn của sự tồn tại và vũ trụ. Tuy nhiên, mỗi tôn giáo lớn đều có những nhóm cực đoan xuyên tạc bản chất của tôn giáo mình bằng cách biến nó thành hoàn toàn trái ngược với ý nghĩa vốn có”.
Anthony V. Gallalo của Occupy Democrats bình luận về việc chống đối cuộc Đi Bộ Vì Hòa Bình như sau:
“Việc một nhà thờ Baptist ở Georgia phản đối các nhà sư hành hương để thúc đẩy hòa bình thế giới đã nói lên tất cả những gì bạn cần biết về tình trạng hiện tại của Cơ Đốc giáo có tổ chức trên thế giới”.
Gallolo tường thuật về phản ứng minh mạch của các nhà sư: “Chúng tôi không đến đây để cải đạo hay thuyết phục ai đó theo chúng tôi. Chúng tôi đến đây chỉ vì một sứ mệnh duy nhất: Mang lại hòa bình cho chính chúng ta, cho đất nước này, cho vũ trụ này”.
Gallolo còn choảng thêm một câu “Giới ủng hộ Trump đã vô cùng hoảng loạn trước cuộc biểu tình của các Phật tử lan truyền trên mạng xã hội”.
Cuộc tuần hành của các nhà sư Phật giáo được nhiều người cho là phản ứng trước “sự biến động chính trị” và “sự chia rẽ” ở Hoa Kỳ. Trong khi một số người có thể coi bất kỳ quan điểm nào khác, kể cả phi chính trị, trái ngược với thế giới của họ là không được hoan nghênh, phản ứng chủ yếu đối với các nhà sư lại là sự tò mò và quan sát một cách tôn trọng, dù là trong im lặng.
Phong trào hòa bình ở Mỹ
Tính đến đầu năm 2026, phong trào hòa bình ở Mỹ đang đối mặt với những thách thức đáng kể, với các nhà quan sát mô tả giai đoạn này là “tồi tệ nhất trong lịch sử”, được đánh dấu bằng chi tiêu quân sự gia tăng (gần 1 ngàn tỷ đô la). Tổng thống Trump liên tục đe dọa sử dụng lực lượng quân sự để tấn công nhiều quốc gia. Trong khi nguồn tài trợ toàn cầu cho các nỗ lực hòa bình — trước đây ước tính chỉ chiếm 0.5% tổng chi tiêu quân sự — đang bị cắt giảm xuống mức thấp hơn nữa.
Bất chấp những trở ngại này, phong trào vẫn hoạt động tích cực, thường được thúc đẩy bởi các sự kiện cụ thể như xung đột Gaza, Trump dọa chiếm Panama Canal và Greenland, tấn công Venezuela. Những người biểu tình sử dụng các chiến thuật bao gồm biểu tình chống chiến tranh, bất tuân dân sự và kêu gọi thoái vốn khỏi các nhà sản xuất vũ khí. Các nỗ lực hòa bình hiện tại bao gồm lời kêu gọi chấm dứt viện trợ quân sự của Hoa Kỳ cho Israel. Các cuộc biểu tình thể hiện tình đoàn kết, bao gồm các cuộc đi bộ đường dài vì hòa bình, tiếp tục diễn ra trên khắp Hoa Kỳ.
Các nhà sư Phật giáo đi bộ từ Fort Worth, Texas đến thủ đô Washington D.C. để thúc đẩy hòa bình không phải là một phần chính thức của phong trào hòa bình, nhưng việc làm cao cả của họ hoàn toàn phù hợp với phong trào. Đáp lại lời kêu gọi hòa bình của các nhà sư Phật giáo, nhiều người Mỹ tham dự các cuộc gặp gỡ với họ dọc đường đi. Hầu hết họ đều mang hoa và cầm bích chương kêu gọi hòa bình.
Phần lớn người Mỹ nói chung chống sự can thiệp quân sự trực tiếp của Mỹ vào các cuộc xung đột nước ngoài trừ khi bị đe dọa trực tiếp. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy sự phản đối mạnh mẽ, lưỡng đảng đối với việc tham gia vào các cuộc chiến tranh mới, chẳng hạn như ở Trung Đông. Dư luận thường ủng hộ ngoại giao hơn là can thiệp vũ trang. Khoảng 60% người Mỹ phản đối sự can thiệp của Mỹ vào các cuộc xung đột leo thang, chẳng hạn như giữa Iran và Israel.
Tính đến tháng 1/2026, các cuộc thăm dò cho thấy một số lượng đáng kể người Mỹ hoài nghi hoặc phản đối sự can thiệp quân sự của Mỹ vào Venezuela, với đa số bày tỏ lo ngại về sự can thiệp quá mức và phản đối việc kiểm soát lâu dài. Theo Reuters và Reuters/ Ipsos, sự ủng hộ đối với sự can thiệp chủ yếu đến từ đảng Cộng Hòa (65% tán thành), trong khi chỉ có 11% đảng viên Dân Chủ và 23% người độc lập ủng hộ hành động này.
Phần lớn người Mỹ cũng phản đối việc Hoa Kỳ mua hoặc xâm lược Greenland. Các cuộc thăm dò hồi tháng 1 năm 2026 cho thấy, khoảng 51% đến 70% người Mỹ phản đối việc mua Greenland, trong khi 72% đến 86% phản đối việc sử dụng lực lượng quân sự. Sự ủng hộ đối với hành động quân sự đặc biệt thấp, thường được trích dẫn ở mức khoảng 9%, trong khi ý tưởng mua lãnh thổ này cũng thiếu sự ủng hộ của đa số.
Chính quyền Trump rõ ràng đã không thấu hiểu nguyện vọng của người dân Mỹ về các vấn đề hòa bình và chiến tranh. Việc đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh là một hành động vụng về và đáng lên án. Trong khi đó, các thể chế quan trọng như Viện Hòa Bình Hoa Kỳ (U.S Peace Institute) đang bị giải thể. Hệ thống Liên Hiệp Quốc ngày càng bị gạt ra ngoài lề hoặc tê liệt trước các cuộc chiến tranh và tội ác đang diễn ra trên khắp thế giới.
Ở trong nước, đa số người Mỹ thuộc mọi khuynh hướng chính trị đều lo ngại về tình trạng bạo lực gia tăng do động cơ chính trị. Các nhà hoạt động vì hòa bình chắc chắn đã đóng góp vào các cuộc biểu tình rộng lớn hơn, chống lại chủ nghĩa độc tài ngày càng gia tăng và việc triển khai lực lượng quân sự trên đường phố Hoa Kỳ. Phong Trào Hòa Bình ở Mỹ chống lại xu hướng quân sự hóa ngày càng gia tăng trong nước và quốc tế vì hòa bình là khát vọng của hầu hết người dân Mỹ.
__________
Tham khảo:
– David Cortright, Peter J. Quaranto, “The American Peace Movement we need today”. Waging Nonviolence, December 16, 2025.
– Jennifer Sandlin, “Belligerent Christian protesters fail to rattle Buddhist monks on their Walk for Peace”. Boing Boing, January 6, 2026.
– Anthony Vincent Gallalo, “Trump World Just Freaked Out Over Viral Buddhist Protest”. Occupy Democrats, February 10, 2026.
– Peace Action, “Trump watch: defending peace from threats by Trump”. February 10, 2026.
– Miguel Legoas, “Walk for Peace’s Georgia route changes. Is it coming near Augusta?” Augusta Chronicle, January 2, 2026.
– James Mullen, “Your Soul Is on the Line”: Christian Protester Disrupts Monks’ Peace Walk”. Black Enterprise, January 8, 2026.