Cùng với việc các nước xuất khẩu dầu chủ chốt ở vùng Vịnh cắt giảm sản lượng và Tehran tuyên bố phe cứng rắn sẽ tiếp tục nắm quyền, lo ngại của thị trường về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài ngày càng tăng, khiến giá dầu lập mức kỷ lục mới. Thứ Hai (9/3), nhiều nước châu Á lần lượt đưa ra các biện pháp khẩn cấp, nhằm giảm thiểu tác động của cuộc chiến Iran đối với nền kinh tế và người tiêu dùng.
Nhiều nước châu Á áp dụng biện pháp khẩn cấp
Theo Reuters đưa tin, 70% lượng dầu của Hàn Quốc phụ thuộc vào nhập khẩu từ Trung Đông. Tổng thống Lee Jae Myung ngày thứ Hai tuyên bố, Seoul sẽ thực hiện biện pháp áp trần giá nhiên liệu lần đầu tiên trong gần 30 năm, đồng thời cảnh báo người dân không nên tích trữ một cách hoảng loạn.
Ông bổ sung, Hàn Quốc sẽ tìm kiếm các kênh cung ứng năng lượng từ ngoài khu vực Trung Đông, và khi cần thiết sẽ mở rộng gói chương trình bình ổn thị trường trị giá 100.000 tỷ won (tương đương 67 tỷ đô la Mỹ).
Một nghị sĩ cao cấp Nhật Bản hôm Chủ nhật (8/3) cho biết chính phủ đã chỉ thị cho cơ quan quản lý kho dự trữ dầu quốc gia chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng xả dầu dự trữ ra thị trường. Nhưng Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản hôm thứ Hai nói, chính phủ hiện vẫn chưa đưa ra quyết định về việc xả dự trữ dầu.
Khoảng 95% lượng dầu của Nhật Bản phụ thuộc vào nhập khẩu từ Trung Đông, và lượng dự trữ dầu của nước này đủ đáp ứng 354 ngày nhu cầu tiêu thụ.
Ngoài ra, Chính phủ Việt Nam thông báo có kế hoạch bãi bỏ thuế nhập khẩu nhiên liệu nhằm bảo đảm nguồn cung, và biện pháp này dự kiến sẽ duy trì tới cuối tháng Tư.
Bangladesh sẽ đóng cửa toàn bộ các trường đại học kể từ thứ Hai tuần tới, sớm bước vào kỳ nghỉ Eid al-Fitr như một trong các biện pháp khẩn cấp để tiết kiệm điện và nhiên liệu.
Chính quyền ĐCSTQ tuần trước đã yêu cầu các doanh nghiệp lọc dầu ngừng xuất khẩu nhiên liệu và hủy bỏ những đơn hàng xuất khẩu đã cam kết.
Phe cứng rắn tiếp quản vị trí Lãnh tụ Tối cao Iran, đẩy giá dầu tăng vọt
Giới chức Iran hôm thứ Hai thông báo, nhân vật thuộc phe cứng rắn – con trai của ông Khamenei là Mojtaba Khamenei – sẽ kế nhiệm cha làm Lãnh tụ Tối cao, điều này báo hiệu cuộc chiến giữa Mỹ–Israel với Iran có thể tiếp tục leo thang. Sau khi tin tức được công bố, giá dầu đã có lúc tăng vọt 25%, mức tăng trong ngày của dầu Brent lập kỷ lục lịch sử.
Đồng thời, do eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa, hai nước sản xuất dầu thuộc OPEC là Kuwait và Iraq đã hạ sản lượng dầu thô trong cuối tuần.
Ngoài ra, các cơ sở lưu trữ dầu của Iran tối thứ Bảy (7/3) đã bị không quân Israel oanh tạc, khiến lo ngại của thị trường về khả năng Iran trả đũa bằng cách tấn công các cơ sở năng lượng ở Trung Đông ngày càng tăng.
Nhà phân tích dầu mỏ cấp cao của nền tảng dữ liệu hàng hóa và vận tải Kpler, Muyu Xu, nhận định: “Mức giá dầu hiện tại đã hội tụ đủ mọi yếu tố để hình thành một cơn bão hoàn hảo – các nước sản xuất dầu ở vùng Vịnh Trung Đông cắt giảm sản lượng, eo biển Hormuz bị phong tỏa trong thời gian dài, trong khi tâm lý bi quan đối với khả năng cục diện hiện nay sớm được cải thiện đang gia tăng nhanh chóng.”
Ba nguồn tin trong ngành cho biết hôm Chủ nhật, Iraq đã cắt giảm 70% sản lượng tại các mỏ dầu chủ chốt ở miền Nam xuống còn 1.3 triệu thùng/ngày, trong khi Công ty Dầu mỏ Kuwait hôm thứ Bảy tuyên bố rơi vào tình trạng bất khả kháng và bắt đầu giảm sản lượng.
Qatar – nước xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn thứ hai thế giới – đã tạm dừng xuất khẩu loại nhiên liệu này. Các nhà phân tích dự báo, UAE và Saudi Arabia cũng sẽ sớm buộc phải giảm sản lượng vì kho chứa dầu cạn dần do eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Truyền thông Mỹ: Kuwait bắt đầu cắt giảm sản lượng, kho chứa dầu ở nhiều nước Trung Đông sắp đầy
Theo Wall Street Journal đưa tin, do kho chứa dầu sắp đầy, Kuwait đã bắt đầu cắt giảm sản lượng tại một số mỏ dầu. Do xung đột với Iran khiến vận tải qua eo biển Hormuz tê liệt, các cơ sở lưu trữ dầu chủ chốt ở những nước sản xuất dầu lớn tại Trung Đông như Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất cũng nhanh chóng bị lấp đầy, dự kiến hai nước này sẽ đạt ngưỡng trữ lượng tối đa trong chưa đầy ba tuần nữa.
Bài báo cho hay khoảng một phần năm nguồn cung dầu toàn cầu mỗi ngày đều phải đi qua eo biển Hormuz. Khi tuyến đường xuất khẩu qua vùng biển này bị chặn, các nhà sản xuất có thể tạm thời duy trì khai thác bằng cách bơm dầu vào các kho chứa.
Các nước vùng Vịnh như Saudi, UAE, Kuwait và Qatar phụ thuộc rất lớn vào những cụm bồn chứa khổng lồ phân bố tại các cảng xuất khẩu trên khắp khu vực. Tuy nhiên, một khi không gian lưu trữ cạn kiệt, các nhà sản xuất buộc phải đối mặt với một thực tế vừa tốn kém về mặt kỹ thuật, vừa nhạy cảm về mặt chính trị: dừng khai thác.
Tuy vậy, việc đóng giếng dầu có thể gây tổn hại lâu dài tới áp suất vỉa, đồng thời phát sinh chi phí tái khởi động rất lớn, vì thế ngừng sản xuất thường là biện pháp bất đắc dĩ cuối cùng. Tùy thuộc đặc điểm từng mỏ, quá trình khôi phục khai thác có thể mất từ vài ngày tới vài tuần.
Trí Đạt
Giá dầu vượt 100 đô la/thùng, ông Trump nói giá sẽ sớm hạ nhiệt
Hôm Chủ nhật (8/3), do eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa vì chiến tranh với Iran, các nước sản xuất dầu mỏ chủ chốt ở Trung Đông đồng loạt cắt giảm sản lượng, khiến giá dầu thô vọt lên hơn 100 đô la Mỹ/thùng. Đây là lần đầu tiên kể từ sau cuộc chiến Nga–Ukraine năm 2022, giá dầu vượt mốc 100 đô la.
Tính đến 18h12 theo giờ miền Đông nước Mỹ, giá dầu thô ngọt nhẹ Tây Texas (WTI) tăng 18,98%, tương đương 17,25 đô la, lên 108,15 đô la/thùng. Mức chuẩn toàn cầu là dầu Brent tăng 16,19%, tương đương 15,01 đô la, lên 107,70 đô la/thùng. Tuần trước, giá hợp đồng tương lai dầu thô Mỹ đã tăng khoảng 35%, ghi nhận mức tăng tuần lớn nhất kể từ khi bắt đầu có dữ liệu giao dịch kỳ hạn vào năm 1983.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài trên nền tảng Truth Social để phản hồi về vấn đề giá dầu, nói: “Sau khi mối đe dọa hạt nhân của Iran được loại bỏ, giá dầu trong ngắn hạn sẽ nhanh chóng hạ nhiệt, đối với nước Mỹ, thế giới cũng như hòa bình và an ninh toàn cầu mà nói, (việc giá dầu tạm thời leo thang) là cái giá cực kỳ nhỏ bé.”
Lần gần đây nhất giá dầu vượt mốc 100 đô la/thùng là sau khi xảy ra chiến tranh Nga–Ukraine năm 2022.
Theo số liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng thông thường tại Mỹ đã tăng thêm 46 xu một gallon so với một tuần trước, còn giá dầu diesel tăng thêm 83 xu một gallon.
Thứ Bảy, Kuwait – nước sản xuất dầu lớn thứ năm trong OPEC – tuyên bố sẽ chủ động cắt giảm sản lượng khai thác và chế biến dầu do “Iran đe dọa phá hoại sự an toàn trong lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz”. Công ty Dầu mỏ Quốc gia Kuwait không tiết lộ quy mô cắt giảm cụ thể.
Ba nguồn tin trong ngành hôm Chủ nhật nói với Reuters rằng sản lượng khai thác hằng ngày tại ba mỏ dầu lớn ở miền Nam Iraq đã giảm khoảng 70%, từ 4,3 triệu thùng xuống còn 1,3 triệu thùng/ngày.
Thứ Bảy, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất – nước sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC – cho biết đang “thận trọng quản lý sản lượng dầu ngoài khơi để đáp ứng nhu cầu lưu trữ”. Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) cho hay các hoạt động trên đất liền vẫn diễn ra bình thường.
Do eo biển Hormuz đóng cửa, dầu thô bị dồn ứ không thể vận chuyển đi, các nước Ả Rập vùng Vịnh đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt không gian lưu trữ, nên buộc phải cắt giảm sản lượng. Các tàu chở dầu không muốn đi qua tuyến hàng hải hẹp này vì lo ngại bị Iran tấn công. Khoảng 20% lượng tiêu thụ dầu toàn cầu được xuất khẩu qua eo biển Hormuz.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright hôm Chủ nhật cho biết, sau khi Mỹ phá hủy năng lực đe dọa tàu chở dầu của Iran, giao thông qua eo biển Hormuz sẽ được khôi phục.
“Hoạt động giao thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz sẽ sớm trở lại bình thường.” Ông Wright nói trong cuộc phỏng vấn với CNN, “Hiện nay lưu lượng vẫn còn cách xa mức bình thường, việc này cần một khoảng thời gian. Nhưng dù thế nào đi nữa, kịch bản tệ nhất cũng chỉ là vài tuần chứ không phải vài tháng.”
Người phát ngôn Nhà Trắng Levitt cũng cho rằng đà tăng của giá dầu chỉ là “biến động ngắn hạn”.
Do giá dầu lần đầu tiên sau nhiều năm vượt mốc 100 đô la/thùng, các hợp đồng tương lai chỉ số chứng khoán đồng loạt giảm điểm trong tối Chủ nhật.
Các hợp đồng tương lai gắn với chỉ số S&P 500, Nasdaq 100 và Dow Jones Industrial Average đều giảm hơn 1%. Diễn biến của hợp đồng tương lai chỉ số không phải lúc nào cũng dự báo chính xác xu hướng thị trường sau giờ mở cửa.
Tuần trước, cả ba chỉ số chính đều quay đầu giảm, trong bối cảnh giới đầu tư đang đánh giá khả năng thị trường năng lượng chịu cú sốc. Goldman Sachs nói với khách hàng: “Tác động trực tiếp của việc giá dầu tăng nhẹ đối với lợi nhuận của các công ty thuộc chỉ số S&P 500 nhìn chung sẽ tương đối nhỏ, nhưng nếu xảy ra gián đoạn nghiêm trọng kéo dài hoặc bất ổn dai dẳng, dự báo của chúng tôi sẽ đối mặt với rủi ro giảm đáng kể.”
Theo Hạ Vũ / Epoch Times