Xung đột Trung Đông, trông người rồi ngẫm về ‘chủ động’ của ‘ta’!

Trân Văn (Người Việt)

4-3-2026

Mỹ và Israel không kích Iran hôm 28 Tháng Hai thì hôm sau 1 Tháng Ba, chính phủ Nam Hàn ra lệnh thẩm định về cung-cầu LNG (khí hóa lỏng), 20% LNG mà Nam Hàn sử dụng được mua từ Trung Đông.

Nếu đọc UPI và theo dõi thêm các nhật báo của Nam Hàn như Korean Herald, Yonhap News hẳn sẽ nhận ra, dù chiến sự bùng phát ở Trung Đông, song chính phủ Nam Hàn hành động hối hả như đang ngồi trên lửa.

Lý do, ngoài 20% LNG nhập cảng đến từ Trung Đông, 70% dầu mà Nam Hàn đang sử dụng cũng đến từ khu vực vừa trở nên bất ổn do xung đột vũ trang. Sau khi kích hoạt trung tâm phản ứng khẩn cấp liên ngành, chính phủ Nam Hàn đã tổ chức hàng loạt cuộc họp liên ngành giữa các bộ Ngoại Giao, Công Thương, Tài Chính, An Ninh Hàng Hải cũng như các tập đoàn, công ty hoạt động trong lĩnh vực hóa dầu, vận tải (cả đường biển lẫn hàng không),… để đánh giá tình hình, xác lập giải pháp đối phó với những rủi ro đe dọa kinh tế-xã hội Nam Hàn.

Vào lúc này, Nam Hàn đang theo dõi sát sao hành trình của các tàu vận chuyển LNG và dầu. Cả chính phủ lẫn những doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực cung ứng nhiên liệu (SK Energy, GS Caltex, S-Oil, Hyundai Oilbank) đã khởi động việc tìm nguồn cung cấp dầu và LNG từ Mỹ, Châu Phi, khu vực Đông Nam Á, Úc. Để thị trường không rối loạn vì hoang mang, chính phủ Nam Hàn loan báo rộng rãi rằng kho dự trữ dầu đủ lớn để đáp ứng nhu cầu trong nước, đồng thời chính phủ Nam Hàn đã lập xong kế hoạch xả kho dự trữ khi cần, nhằm ổn định giá nhiên liệu.

Ai cũng biết gián đoạn chuỗi cung ứng nhiên liệu sẽ khiến các loại chi phí gia tăng, cả nội lực của doanh giới lẫn tiêu dùng cùng giảm. Chính phủ Nam Hàn đã lập và công bố một kịch bản đa tầng (dự đoán các tình huống và giải pháp cho từng tình huống). Chẳng hạn, nếu eo biển Hormuz không còn an toàn, các cơ quan hữu trách của Nam Hàn sẽ hướng dẫn tàu vận tải nhiên liệu của Nam Hàn đi đường vòng, do điều đó có thể khiến chi phí vận tải tăng thêm từ 50% đến 80%, thời gian vận chuyển có thể tăng thêm từ ba đến năm ngày, chính phủ Nam Hàn đã xác định sẽ hỗ trợ thế nào.

Cũng theo báo giới, Bộ Công Thương Nam Hàn đã tổ chức kiểm tra, dự đoán tác động của khủng hoảng từ xung đột ở Trung Đông lên doanh nghiệp Nam Hàn. Có 1,063 doanh nghiệp được xác định có thể gặp rủi ro, phía chính phủ cam kết sẽ hỗ trợ tài chính nếu những doanh nghiệp này bị ảnh hưởng bởi chi phí tăng. Ngoài việc giúp họ tìm nguồn nguyên liệu thay thế, chính phủ còn tư vấn điều chỉnh các loại hợp đồng (xuất cảng và nhập cảng), cam kết điều chỉnh chính sách để giảm thiểu gián đoạn chuỗi cung ứng, không để hoạt động sản xuất-xuất cảng bị đình trệ.

Ngoài các dự án xuất cảng, doanh giới Nam Hàn còn những dự án liên quan đến sản xuất xe hơi, xây dựng, năng lượng và quốc phòng ở khu vực Trung Đông, đại diện chính phủ đã thảo luận với những doanh nghiệp này và cam kết sẽ phối hợp để điều chỉnh chính sách, giảm thiểu gián đoạn hợp tác chiến lược. Bởi xung đột ở Trung Đông có thể khiến tỷ giá biến động, tác động bất lợi đến thị trường chứng khoán, lạm phát ảnh hưởng đến sinh hoạt xã hội, nên chính phủ Nam Hàn còn cam kết sẽ theo dõi các biến động, chuẩn bị biện pháp can thiệp.

Nhìn chung, trong vài ngày vừa qua, hoạt động của chính phủ Nam Hàn cho thấy, hệ thống vận hành bằng tiền thuế của dân chúng Nam Hàn vừa chủ động, vừa nhanh chóng thực hiện các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu tối đa những thiệt hại kinh tế-xã hội do xung đột ở Trung Đông.

***

Còn chính quyền Việt Nam, tập thể thường xuyên cử viên chức đến Nam Hàn tham khảo, rút kinh nghiệm về quản trị, điều hành quốc gia? Đến giờ, hành động duy nhất của chính quyền Việt Nam là… “phản đối sử dụng vũ lực tấn công các nước có chủ quyền”!

Tuy mức độ phụ thuộc của Việt Nam vào nhiên liệu ở khu vực Trung Đông thấp hơn Nam Hàn nhưng Việt Nam vẫn phải nhập cảng nhiên liệu (một phần dầu thô và xăng dầu thành phẩm). Tác động của xung đột ở Trung Đông sẽ khiến giá nhiên liệu trên thị trường thế giới gia tăng nên các chi phí về vận tải, hậu cần, sản xuất sẽ tăng, không chỉ doanh giới lao đao, nếu lạm phát trầm trọng hơn, sinh hoạt của dân chúng, đặc biệt là thành phần yếu thế ở Việt Nam sẽ chật vật hơn.

Đó là chưa kể xung đột ở Trung Đông sẽ dẫn đến sự gián đoạn trong việc thực hiện các đơn hàng xuất cảng, Ngoài việc doanh thu xuất cảng giảm ảnh hưởng tới kinh tế vĩ mô, doanh nghiệp chuyên gia công hàng hóa xuất cảng có khả năng phải thu hẹp hoạt động, tác hại đến cơ hội việc làm và thu nhập của nhiều ngàn người nhưng chỉ có doanh giới lặng lẽ theo dõi, âm thầm suy tính còn  chính phủ Việt Nam lặng thinh, tọa thủ bàng quan cả với bên ngoài lẫn bên trong, tự nguyện và kiên định với vai trò… “quan sát viên”!

Trước nay, rất nhiều nghị quyết, văn bản chỉ đạo của Bộ Chính Trị, Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng CSVN, Quốc Hội, chính phủ lập đi lập lại… “chủ động ứng phó với biến động kinh tế thế giới, đảm bảo an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô,” còn thực tế thì “chủ động” là như vậy đó! [kn]

Related posts