Gần một ngày sau khi ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10% với toàn cầu, Tổng thống Mỹ tiếp tục nâng thuế lên 15% và nói “đã kiểm chứng về pháp lý”.
“Sau khi xem xét kỹ lưỡng, chi tiết và đầy đủ phán quyết lố bịch, cẩu thả và mang tính chống lại nước Mỹ của Tòa án Tối cao về thuế nhập khẩu, tôi sẽ nâng thuế nhập khẩu toàn cầu 10% lên 15%, có hiệu lực ngay lập tức”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 21/2. Ông cho biết đây là con số tối đa được cho phép và đã được kiểm chứng về mặt pháp lý.
Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố trong vài tháng tới, chính quyền sẽ xác định và công bố các mức thuế nhập khẩu mới hợp pháp, nhằm tiếp tục quá trình “khiến nước Mỹ vĩ đại trở lại”.
Hôm 20/2, ông Trump ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10%. Mức thuế này có hiệu lực từ 0h01 ngày 24/2 (giờ Mỹ), trong 150 ngày. Động thái này nhằm đáp trả phán quyết cùng ngày của Tòa án Tối cao Mỹ, khi cơ quan này bác bỏ chính sách thuế nhập khẩu dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) của ông.
Ông Trump hồi tháng 4/2025 viện dẫn IEEPA để áp thuế đối ứng với hầu hết đối tác thương mại, nhằm giảm thâm hụt. Trước đó, ông cũng dùng IEEPA để áp thuế riêng với Trung Quốc, Canada và Mexico nhằm ngăn chặn việc buôn bán ma túy vào Mỹ.
Mức thuế bổ sung 10% được ông Trump viện dẫn thẩm quyền theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Đạo luật này cho phép Tổng thống áp mức thuế tối đa 15% trong tối đa 150 ngày để giải quyết “thâm hụt cán cân thanh toán lớn và nghiêm trọng” của Mỹ. Sau khi hết 150 ngày, việc gia hạn thuế phải được Quốc hội phê chuẩn. Tuy nhiên, khác với nhiều đạo luật khác mà Tổng thống có thể viện dẫn, Mục 122 không yêu cầu điều tra trước, giúp ông Trump có thể ngay lập tức áp thuế mới lên hàng nhập khẩu.
Nhà Trắng cho biết đây là thuế bổ sung, tức cộng thêm vào các loại thuế, phí, khoản thu đang áp dụng với tất cả hàng nhập vào Mỹ. Tuy nhiên, để bảo vệ nền kinh tế lớn nhất thế giới, sắc lệnh này miễn trừ với một số nhóm hàng gồm: khoáng sản quan trọng, kim loại tiền tệ, vàng thỏi, năng lượng, tài nguyên không thể sản xuất đủ tại Mỹ. Một số nông sản (thịt bò, cà chua, cam), dược phẩm, đồ điện tử, xe và thiết bị hàng không vũ trụ cũng trong diện không chịu áp thêm thuế. Ngoài ra, hàng hóa thuộc diện đang chịu thuế nhập khẩu theo Điều 232 như sắt thép, nhôm, ôtô cùng một số kim loại cũng được loại trừ.
Tháng 4 năm ngoái, Tổng thống Mỹ gây sửng sốt cho cả thế giới khi công bố thuế đối ứng với toàn bộ đối tác thương mại. Theo kế hoạch, hơn 180 nền kinh tế sẽ chịu thuế 10-46%, tùy vào mức độ thâm hụt hoặc thặng dư thương mại với Mỹ.
Chỉ sau đó vài ngày, ông hoãn áp dụng thuế này. Đến nay, mức thực tế với nhiều nước đã giảm xuống nhờ đàm phán thỏa thuận thương mại. Tuy nhiên, sau vài tháng lắng dịu, thương mại toàn cầu bất ổn trở lại sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết về thuế nhập khẩu, khiến ông Trump đáp trả bằng việc áp thuế 10% thay thế. Các thông tin này khiến giá vàng thế giới tăng hơn 100 USD trong phiên cuối tuần. Wall Street cũng tăng điểm khi nhà đầu tư kỳ vọng phán quyết xoa dịu gánh chi phí cho các doanh nghiệp. Trong khi đó, các quốc gia lại tỏ ra thận trọng, thậm chí lo ngại bất ổn thương mại gia tăng khi ông Trump đáp trả bằng thuế bổ sung
Hà Thu (theo Reuters)