JB Nguyễn Hữu Vinh
15-2-2026
Ngày 9/2/2026, báo chí cả nước đăng tin về việc Tỉnh Nghệ An tổ chức xây dựng Đền thờ bà Hoàng Thị Loan. Đọc và xem những hình ảnh trên báo chí, người ta đi từ sự ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác.
Trong nỗ lực thần thánh hóa lãnh tụ và gia đình lãnh tụ, bộ máy tuyên giáo tỉnh Nghệ An vừa cho ra đời một sản phẩm “đỉnh cao” của sự thiếu hiểu biết và tùy tiện về ngôn ngữ: Tôn vinh bà Hoàng Thị Loan là “Quốc mẫu”.
Sự kiện này không đơn thuần là một buổi lễ tâm linh, mà là một “triển lãm sự dốt nát” quy mô quốc gia. Nhìn hàng dài những gương mặt “đầy tớ” cao cấp từ Ủy viên Bộ Chính trị đến Bí thư Tỉnh ủy đứng nghiêm trang dưới tấm băng rôn đầy rẫy những lỗi kiến thức sơ đẳng, người ta thấy rõ một thảm họa giáo dục đã di căn vào tận bộ não của hệ thống quyền lực.
Nhìn vào buổi lễ hôm đó, người ta thấy điều gì?
Trước hết, đó là một sự loạn luân trong khái niệm của những kẻ muốn nâng tầm “Thánh hóa” lãnh tụ.
Hãy tìm hiểu các danh từ trong từ điển chính trị và văn hóa Việt Nam. Nghĩa của các từ đó như sau:
– Quốc Phụ: Là Cha của đất nước – là người chồng
– Quốc Mẫu: Là Mẹ của đất nước – là người vợ.
Và con cái họ sẽ được gọi là: Hoàng tử; Địch tử; Địch trưởng tử; Thái tử; Hoàng thái tử; Vương; Công chúa; Địch trưởng công chúa.
Ở Việt Nam, dù chế độ Cộng sản lên án gay gắt và cố gắng đảo bỏ tất cả các “tàn dư của chế độ cũ”. Nhưng lại xây dựng lên một tư duy thần thánh hóa lãnh tụ để làm chiếc bình phong che giấu những sự thật đằng sau.
Thế nên, Hồ Chí Minh, ngay từ khi mới có 58 tuổi đã tự xưng là “Cha già dân tộc” qua tác phẩm tự viết để ca ngợi mình lấy bút danh Trần Dân Tiên với tác phẩm: “Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch”.
Kể từ đó, trên mọi tờ báo đảng, sách vở, tài liệu, đảng nghiễm nhiên gọi Hồ Chí Minh với danh hiệu Cha già dân tộc – nghĩa là Quốc phụ.
Và cũng chừng đó thời gian, Đảng và nhà nước luôn tuyên truyền rằng: Cha già dân tộc – Quốc phụ – Hồ Chí Minh suốt đời vì dân tộc, vì đất nước mà hy sinh gia đình riêng, nghĩa là không có vợ con.
Nay bỗng nhiên, trên báo chí tuyên bố rõ ràng tên tuổi của Quốc Mẫu là Hoàng Thị Loan. Cả xã hội té ngửa: Vậy có nghĩa là đến nay, Đảng mới tìm ra hoặc mới công bố tên người vợ của Hồ Chí Minh?
Điều này ra gây sự ngạc nhiên, bàn bạc xôn xao.
Nhưng nhiều người giải thích rằng: Đảng đã nói, thì phải tin. Bởi đâu có phải bây giờ đảng mới nói lại những điều đã nói sai, nói dối lần đầu.
Dẫn chứng thì vô khối.
Này nhé: Ngay từ năm 1945, mọi tài liệu sách vở, báo chí của đảng đều gọi cái gọi là Cuộc Cách mạng mùa thu 1945 là “Cướp chính quyền”. Mãi cho đến gần đây, khi thấy cách nói đó chỉ ra rõ ràng bản chất của chế độ này, chính quyền này là do cướp mà có, nên đảng đã âm thầm đổi lại thành “Giành chính quyền” đó thôi.
Cụ thể hơn nữa, liên quan đến cuộc đời Hồ Chí Minh rõ ràng nhất. Đó là: Năm 1969, các thông báo chính thức của Trung ương đảng đã nói rõ ràng rằng, Hồ Chí Minh, đã chết hồi 9h 47 phút, ngày 03/09/1969. Thế rồi hàng chục năm sau đó, cứ đến ngày đó, đảng xua cả nước khóc than, tiếc thương nhất có thể.
Mãi đến 20 năm sau, cả nước mới giật mình khi đảng thông báo lại: Hồ Chí Minh chính thức chết ngày 2/9/1969. Vậy có nghĩa là hai chục năm đó, hồn Hồ Chí Minh đói khát vì không được cúng giỗ đúng ngày, cả đất nước lâm vào tình trạng “Mồ cha không khóc, lại khóc tổ mối”.
Vậy mà cũng là chuyện bình thường. Bởi với đảng thì “nói xuôi cũng được, nói ngược cũng xong” khi đã có súng và dùi cui cầm trong tay.
Thế nên, lần này khi nghe công bố về “Quốc Mẫu” – nghĩa là đã tìm ra vợ “Quốc phụ” – thì cả xã hội cũng chỉ từ ngạc nhiên đến thừa nhận mà thôi. Bởi đảng đã công bố thì chỉ có đúng, đừng có dại mà nghi ngờ đảng nếu không muốn “Chống lại nhà nước CHXHCN Việt Nam” thậm chí là chống lại dân tộc Việt Nam.
Thế nhưng, tin xong rồi người ta mới giật mình ngẫm lại và thì thầm hỏi nhau. Rằng thì là:
Đảng đã tuyên bố bà Hoàng Thị Loan là thân mẫu của Hồ Chí Minh – nghĩa là đã từng là Mẹ của Hồ Chí Minh. Vậy bây giờ lại đảm nhiệm vai trò là vợ của Hồ Chí Minh nữa sao? Chẳng lẽ có chuyện loạn luân ở đây?
Bởi, hệ thống tuyên giáo luôn ra rả Hồ Chí Minh là “Cha già dân tộc” (Quốc phụ). Vậy theo đúng tôn ti trật tự và ngữ nghĩa Hán-Việt mà các quan cách mạng đang cố “tập làm sang”, thì bà Hoàng Thị Loan phải được gọi là Thái mẫu (mẹ của cha) chứ không bao giờ có chuyện là “Quốc mẫu”.
Còn trong trường hợp ở Việt Nam hiện nay, khi Hồ Chí Minh đã được đảng phong Thánh, đưa vào Chùa chiền, miếu mạo để thờ, thì mẹ Hồ Chí Minh phải được gọi là Thánh Hậu.
Gọi bà Hoàng Thị Loan là Quốc mẫu, chẳng khác nào biến bà thành vợ của chính con trai mình?
Đây không chỉ là lỗi dùng từ, đây là sự “loạn luân về tư duy”.
Đây không chỉ là sự dốt nát về từ vựng Hán-Việt mà còn là một sự “loạn luân” về mặt ngữ nghĩa và tôn ti trật tự.
Khi cố gắng đẩy sự sùng bái cá nhân lên tận cùng, họ đã vô tình tạo ra một bi kịch về văn hóa. Nó phơi bày bản chất của một hệ thống “dốt hay nói chữ”, cố tình vay mượn hào quang phong kiến để đánh bóng chế độ nhưng lại không có nổi một bộ óc đủ kiến thức để dùng từ cho đúng.
Đọc bài báo trên tờ Nghệ An, người ta mới giật mình về những ngôn từ mà cơ quan Đảng bộ Nghệ An đã dùng.
Bài báo viết: “Hôm nay, tròn 125 năm ngày thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh – bà Hoàng Thị Loan rời cõi vĩnh hằng”.
Một lỗi dùng từ ngô nghê đến nực cười. “Cõi vĩnh hằng” là nơi người ta đến sau khi qua đời. Nếu “rời” khỏi đó, thì bà ta đi đâu? Bà ta hiện hình lại trần gian dưới dạng ma quỷ hay dạng nào khi ra khỏi Cõi Vĩnh hằng?
Phải chăng các cây bút của đảng đang ám chỉ một sự “hiện hình” tâm linh nào đó mà chính chủ nghĩa vô thần của họ luôn bài trừ?
Sự lúng túng trong cách dùng từ mỹ miều nhưng thiếu kiến thức cơ bản đã phơi bày bản chất của một nền báo chí “vâng lời” nhưng thiếu trí tuệ.
Bài báo này còn tôn vinh bà là “người mẹ Làng Sen vĩ đại” đặt cạnh danh xưng “Quốc mẫu” tạo ra một sự khập khiễng nực cười.
Nếu bà là Quốc mẫu (mẹ của một quốc gia), thì chẳng lẽ “Làng Sen” là một quốc gia riêng biệt? Cách dùng từ ngữ địa phương hóa một cách vô tội vạ để gán ghép với các danh hiệu cao quý nhất cho thấy sự lạm dụng ngôn từ đến mức rẻ rúng.
Nhưng, điều đau xót hơn cả trong câu chuyện này, đó là “Sự im lặng của bầy cừu lãnh đạo”.
Đứng dưới tấm băng rôn sai trái đó là một dàn lãnh đạo cốt cán: Từ Ủy viên Bộ Chính trị Phan Đình Trạc đến các Bí thư, Chủ tịch tỉnh và cả những “anh hùng lao động”. Họ đứng đó, vỗ tay và cung kính trước những dòng chữ sai lệch hoàn toàn về cả chính trị lẫn văn hóa.
Điều này đặt ra những câu hỏi: Phải chăng là họ không biết sai?
Nếu vậy thì trình độ dân trí của tầng lớp lãnh đạo thật sự đáng báo động. Đó là bằng chứng xác thực nhất cho thảm họa giáo dục. Khi những kẻ đứng đầu quốc gia lại có trình độ văn hóa dưới mức trung bình, không phân biệt nổi các khái niệm lễ nghi cơ bản, thì dân tộc này đang được dẫn dắt bởi những “người mù tri thức”.
Hay họ biết nhưng không dám nói?
Điều đó chứng tỏ sự hèn nhát và thói đạo đức giả đã thấm nhuần vào máu thịt. Đó là sự hèn hạ tận cùng. Họ thà để lịch sử cười chê, thà để văn hóa bị băm vằm, miễn là giữ được cái ghế và làm đẹp lòng cấp trên trong trò chơi sùng bái cá nhân.
Sự kiện này chính là “trái ngọt” của nền giáo dục hiện nay: Một nền giáo dục triệt tiêu tư duy phản biện, chỉ dạy con người ta học thuộc lòng các khẩu hiệu sáo rỗng. Khi những khái niệm về lịch sử, ngôn ngữ bị bóp méo để phục vụ mục tiêu chính trị, thì sản phẩm ra đời chính là một thế hệ cán bộ “rỗng tuếch”, chỉ giỏi vỗ tay và cúi đầu cắm hương theo lập trình.
Chính Hồ Chí Minh từng viết bài “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”, lên án việc đánh bóng tên tuổi, ham danh vọng. Dù thực tế lịch sử có nhiều tranh cãi về việc ông có thực tâm hay không, nhưng về mặt lý luận, chính đảng này đang làm ngược lại hoàn toàn di huấn của “lãnh tụ”.
Việc biến mẹ lãnh tụ thành “Quốc mẫu”, xây đền đài nguy nga trong khi dân nghèo vẫn còn lầm than, chính là đỉnh cao của Chủ nghĩa cá nhân và Tệ sùng bái cá nhân. Họ đang biến một gia đình thành một “vương triều đỏ”, dùng thần quyền để mị dân, dùng sự u mê để cai trị.
Đừng trách dân trí thấp, khi chính “quan trí” đang nằm dưới đáy của sự hiểu biết. Khi quyền lực không đi kèm với tri thức và đạo đức, nó chỉ tạo ra những con quái vật văn hóa sùng bái quyền lực một cách mù quáng.
Nguồn: Tiếng Dân