Dịch virus Nipah bùng phát ở Ấn Độ khiến nhiều nhân viên y tế bị nhiễm bệnh. Tỷ lệ tử vong của loại virus này có thể lên đến 75%. Truyền thông Trung Quốc, nước láng giềng của Ấn Độ, cho biết hiện chưa phát hiện ca bệnh nào, nhưng cộng đồng mạng người Hoa rất lo lắng. Trước đó, các chuyên gia Mỹ từng tiết lộ Trung Quốc đang tiến hành nghiên cứu virus Nipah và có thể sử dụng nó như một loại vũ khí sinh học.
Theo các báo cáo từ các phương tiện truyền thông chính thống của Trung Quốc như Tân Hoa Xã, Hồng Tinh Tin tức, và Jiemian News, dịch virus Nipah đã bùng phát ở bang Bengal Tây của Ấn Độ, với ít nhất 5 người bị xác nhận nhiễm bệnh. Hiện tại, gần 100 người đã bị yêu cầu tự cách ly tại nhà. Virus này có thời gian ủ bệnh từ 4 đến 14 ngày, tối đa có thể lên tới 45 ngày, và hiện chưa có vắc-xin chuyên dụng hay phương pháp điều trị hiệu quả.
Các ca nhiễm chủ yếu tập trung ở bang Bengal Tây. Trước đó, virus này đã được phát hiện ở một nữ y tá tại một bệnh viện tư nhân gần thủ phủ Kolkata, và gần đây lại có thêm 3 nhân viên y tế khác nhiễm bệnh. Một trong số họ đang trong tình trạng nghiêm trọng, hiện đang hôn mê.
Một quan chức y tế ở Bengal Tây cho biết hai nhân viên y tế tại bệnh viện tư nhân gần Kolkata là những ca đầu tiên được xác nhận nhiễm virus. Rất có thể họ đã nhiễm virus từ một bệnh nhân trước đó, người này có các triệu chứng hô hấp nghiêm trọng và đã qua đời trước khi được kiểm tra nhiễm virus Nipah.
Hiện tại Trung Quốc chưa ghi nhận ca nhiễm nào. Mặc dù vậy, theo Luật Kiểm Dịch Vệ Sinh Biên Giới sửa đổi mà Trung Quốc đã thực hiện vào năm ngoái, các bệnh như COVID-19, HIV, virus Nipah, Zika, bệnh sốt xuất huyết Kyasanur và các bệnh truyền nhiễm khác đều phải được kiểm tra. Luật này yêu cầu các cơ quan hải quan ngay lập tức thực hiện biện pháp kiểm soát tại chỗ đối với các cá nhân nhiễm bệnh, đồng thời thông báo cho cơ quan kiểm soát bệnh dịch tại địa phương.
Virus Nipah thường bắt đầu với các triệu chứng giống như cảm cúm, bao gồm sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, và trong một số trường hợp có thể xuất hiện ho, khó thở và viêm phổi. Biến chứng nghiêm trọng nhất của nhiễm virus Nipah là viêm não. Người nhiễm có thể có các triệu chứng như lú lẫn, thay đổi ý thức, động kinh, thậm chí có thể rơi vào trạng thái hôn mê trong vòng 24-48 giờ.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), virus Nipah là một loại virus chết người có thể lây nhiễm từ động vật sang người, chủ yếu là từ dơi ăn quả. Virus này có thể lây truyền sang người qua thực phẩm bị ô nhiễm, đặc biệt là trái cây. Ngoài ra, virus cũng có thể lây sang lợn từ dơi, và sau đó từ lợn lây sang người. Virus cũng có thể lây truyền giữa người với người qua giọt bắn và nước bọt, với tỷ lệ tử vong từ 40% đến 75%.
Tin tức về dịch virus Nipah ở Ấn Độ khiến cộng đồng mạng Trung Quốc xôn xao.
Họ lo lắng nói:
“Chẳng lẽ lại giống như COVID-19 sao? Thật đáng sợ!”
“Đây là virus mà người Ấn Độ cũng không thể chịu nổi, trời ơi, nó mạnh đến mức này sao!”
“Liệu chúng tôi có thể an toàn sống đến già không?”
“Giờ thì thú cưng ở khắp nơi, nếu con người và động vật sống chung, thì khó mà kiểm soát được. Con người có thể cách ly, nhưng động vật thì khó!”
“Dơi ăn quả, thật là một tai họa!”
“Đây đâu phải là dịch bệnh, mà là cái chết đang đến gần, tỷ lệ tử vong cao khiến người ta rợn gáy.”
“Virus này mạnh đến mức này, chắc không chỉ có mấy quốc gia này bị ảnh hưởng đâu nhỉ?”
“Liệu đây có thể là đại dịch tiếp theo không?”
“Những loại virus này từ đâu mà ra?”
Trung Quốc nghiên cứu virus Nipah gây chết người, các học giả lo ngại: Có thể dùng làm vũ khí sinh học
Theo một báo cáo của Epoch Times vào tháng 6/2024, một bác sĩ và nhà khoa học cho biết sau khi dịch SARS bùng phát vào đầu những năm 2000, Trung Quốc đã nhận thức được sức mạnh của virus và bắt đầu sử dụng chúng như vũ khí.
Tiến sĩ Steven Quay, người từng là giảng viên tại Trường Y Stanford của Mỹ và hiện là Giám đốc điều hành của công ty Atossa Therapeutics, nói với Epoch Times: “Trung Quốc đã bắt đầu coi virus là một vũ khí sinh học tiềm năng”.
Ông Quay cho biết có bằng chứng cho thấy Trung Quốc đang nghiên cứu virus Nipah, bao gồm dữ liệu từ Viện Virus học Vũ Hán. Quay cũng cho biết, nếu có thể làm cho virus Nipah dễ dàng lây từ người sang người, hậu quả sẽ rất thảm khốc.
Tiến sĩ Quay phát hiện rằng sau khi Viện Virus học Vũ Hán công bố dữ liệu về các bệnh nhân COVID-19 vào tháng 12/2019, có 20 nguồn ô nhiễm chéo từ phòng thí nghiệm, nhưng không có bài nghiên cứu nào được công bố về virus Nipah.
Tiến sĩ Quay giải thích rằng virus Nipah có những cấu trúc gen đặc biệt (được gọi là “tay cầm sinh học tổng hợp”) có thể di chuyển và thay đổi gene. Những cấu trúc này thường được sử dụng để tạo ra các virus lây lan mạnh mẽ hơn, và việc làm như vậy vi phạm các hiệp ước quốc tế về vũ khí sinh học.
Tiến sĩ Lâm Húc, cựu giám đốc phòng thí nghiệm virus học tại Bệnh viện Quân đội Walter Reed, Mỹ, cho biết ông lo ngại về sự tập trung của Trung Quốc trong nghiên cứu virus Nipah. Ông nói: “Virus Nipah có thể lây từ người nhiễm sang các chủ thể khác mà không gây chết người ngay lập tức, vì vậy virus này có thể tiếp tục lây lan”.
Ông Lâm tiếp tục: “Virus này có thể là một vũ khí sinh học hiệu quả hơn, đó là lý do Trung Quốc rất quan tâm đến nghiên cứu virus Nipah”.
Theo báo cáo từ NTDTV, nhà virus học gốc Hoa Khâu Hương Quả (Qiu Xiangguo), người đã bị sa thải khỏi Phòng thí nghiệm Sinh học Quốc gia Winnipeg ở Canada vào năm 2021, đã vận chuyển virus Nipah tới Viện Virus học Vũ Hán. Sau khi về Trung Quốc, tên của bà xuất hiện trong bằng sáng chế kháng thể virus Nipah tại Viện Virus học Vũ Hán.
Lý Mộc Tử/ Vision Times
Nhiều sân bay châu Á siết kiểm dịch do virus Nipah
Các sân bay châu Á siết chặt công tác giám sát y tế và sàng lọc hành khách như thời Covid-19 sau khi bùng phát dịch virus Nipah tại một bang của Ấn Độ.
Thái Lan, Nepal và Đài Loan (Trung Quốc) nằm trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ tăng cường các biện pháp phòng ngừa sau khi 5 ca nhiễm virus Nipah được xác nhận tại bang Tây Bengal, Ấn Độ hôm 25/1.
Khoảng 100 người đang được cách ly sau khi virus được phát hiện trong một bệnh viện tại Tây Bengal. Một bác sĩ, một y tá và một nhân viên khác đã cho kết quả dương tính, sau hai ca nhiễm ban đầu là các đồng nghiệp trong bệnh viện.
Nipah là một loại virus RNA thuộc họ Paramyxoviridae, gây bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người, chủ yếu lây từ lợn và dơi bị nhiễm bệnh, có thể lây qua tiếp xúc gần giữa người với người. Đợt dịch đầu tiên trong cộng đồng được phát hiện ở Malaysia năm 1999, khiến 265 người mắc bệnh và 105 trường hợp tử vong. Kể từ đó, mỗi năm có một hoặc hai đợt bùng phát. Hơn một nửa số người nhiễm bệnh chết .
Tại Thái Lan, Bộ Y tế Công cộng đã tăng cường sàng lọc sức khỏe tại các sân bay lớn đối với hành khách đến từ Tây Bengal, áp dụng những biện pháp từng được triển khai thời Covid-19. Hành khách tại các sân bay Suvarnabhumi, Don Mueang và Phuket được theo dõi thân nhiệt và các triệu chứng liên quan đến virus, đồng thời được phát thẻ cảnh báo y tế nhằm hướng dẫn cách xử lý nếu phát bệnh.
Giới chức cũng đẩy mạnh công tác vệ sinh và chuẩn bị kiểm soát dịch bệnh tại Sân bay quốc tế Phuket như một phần trong các biện pháp phòng ngừa. Hãng hàng không Ấn Độ IndiGo hiện khai thác chuyến bay thẳng hằng ngày giữa sân bay quốc tế Kolkata (Tây Bengal) và Phuket.
Trước những lo ngại, ngày 26/1, Phó Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cho biết nước này chưa ghi nhận ca nhiễm Nipah nào, song mức độ giám sát vẫn sẽ được duy trì ở mức cao.
Cục Kiểm soát Dịch bệnh Thái Lan đã tiến hành sàng lọc hành khách đến từ Tây Bengal tại các sân bay Suvarnabhumi và Don Mueang từ ngày 25/1, trong bối cảnh bùng phát virus Nipah. Các biện pháp nghiêm ngặt đang được triển khai và hành khách “hợp tác rất tốt” tại các điểm kiểm tra, Chính phủ Thái Lan thông tin.
Theo truyền thông địa phương, những hành khách nhập cảnh sốt cao hoặc triệu chứng nghi ngờ nhiễm Nipah sẽ được chuyển đến các cơ sở cách ly để theo dõi.
Chính phủ Thái Lan cũng đã ra lệnh siết chặt việc sàng lọc tại các khu, điểm du lịch thiên nhiên trên cả nước, trong bối cảnh lo ngại về đợt bùng phát virus Nipah tại Ấn Độ cũng như kêu gọi du khách tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc “không săn bắt, hái lượm, ăn uống” trong khu vực tự nhiên.
Tại Nepal, chính phủ đã nâng mức cảnh báo và tăng cường kiểm tra y tế tại Sân bay quốc tế Tribhuvan ở Kathmandu, cũng như tại các cửa khẩu đường bộ trọng yếu giáp Ấn Độ, nhằm ngăn chặn virus xâm nhập vào nước này.
Các bàn kiểm soát y tế đã được thiết lập để sàng lọc hành khách có triệu chứng, đồng thời các bệnh viện và điểm kiểm dịch biên giới được yêu cầu báo cáo, xử lý các ca nghi nhiễm. Giới chức nhấn mạnh thách thức lớn đến từ biên giới mở và lưu lượng người qua lại hằng ngày từ bang Tây Bengal.
Người phát ngôn Bộ Y tế Nepal, bác sĩ Prakash Budhathoki, cho biết các biện pháp cần thiết nhằm ngăn chặn sự lây lan của virus đã được triển khai đầy đủ. Chính phủ bắt đầu sàng lọc cá nhân đối với hành khách nhập cảnh qua sân bay quốc tế Tribhuvan (TIA) cũng như các cửa khẩu giáp Ấn Độ.
“Chúng tôi đặc biệt tăng cường giám sát tại các cửa khẩu thuộc tỉnh Koshi. Kiểm tra y tế cũng đã được yêu cầu áp dụng đối với những người nhập cảnh qua các cửa khẩu khác”, ông nói.
Trong khi đó, Đài Loan (Trung Quốc) đang lên kế hoạch xếp căn bệnh nhiễm virus Nipah vào Nhóm 5 – nhóm bệnh truyền nhiễm bắt buộc khai báo cao nhất theo luật hiện hành, dành cho các bệnh mới nổi nguy hiểm.
Chính sách này dự kiến trải qua giai đoạn lấy ý kiến người dân 60 ngày trước khi có hiệu lực. Nếu được thông qua, quy định mới buộc khách phải báo cáo ngay lập tức và áp dụng các biện pháp kiểm soát đặc biệt nếu xuất hiện ca bệnh. Động thái này phản ánh mối lo ngại về tỷ lệ tử vong cao và nguy cơ bùng phát dịch của virus Nipah.
Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh (CDC) Đài Loan cho biết điểm đến hiện vẫn duy trì cảnh báo du lịch Cấp độ 2 (màu vàng) đối với bang Kerala ở tây nam Ấn Độ, khuyến cáo du khách nâng cao cảnh giác. Lin Ming-cheng, đại diện CDC Đài Loan cho biết các khuyến cáo du lịch sẽ được cập nhật theo diễn biến của dịch bệnh.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp virus Nipah vào nhóm mầm bệnh ưu tiên, do khả năng cao có thể gây ra một đợt dịch quy mô lớn.
Anh Minh (Theo Independent, Bangkok Post, Thaitimes)